Küresel piyasalar Orta Doğu'da kalıcı barışa yönelik belirsizliğin sürmesiyle haftaya temkinli bir görünümle başladı. ABD ile İran arasında devam eden diplomatik görüşmelerden henüz somut bir uzlaşı çıkmaması, yatırımcıların risk algısını yüksek tutarken petrol fiyatları, Fed'in faiz politikası beklentileri ve küresel borsalardaki fiyatlamalar üzerinde etkisini sürdürüyor. Piyasalar, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra ABD'den gelecek ekonomik veriler ile teknoloji şirketlerinin açıklayacağı bilançolara da odaklanmış durumda.
Orta Doğu'daki Belirsizlik Piyasaları Temkinli Tutuyor
ABD ile İran arasında kalıcı bir uzlaşı sağlanması amacıyla Körfez ülkelerinin de katılımıyla yürütülen diplomatik görüşmeler devam ederken henüz somut bir sonucun ortaya çıkmaması küresel piyasalarda fiyatlamaları zorlaştırıyor. Geçen hafta bölgede yükselen tansiyonun kısmen düşmesine rağmen kalıcı barış yönünde güçlü adımların atılamaması ve Tahran yönetiminden net mesajların gelmemesi, yatırımcıların yeni bir çatışma ihtimalini göz ardı etmemesine neden oluyor. Bu tablo, küresel piyasalarda risk iştahının sınırlı kalmasına yol açıyor.
Trump'tan İran Müzakerelerine İlişkin Açıklamalar
ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis'te düzenlenen başkanlık kararnamesi imza töreninin ardından gazetecilerin İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı. Trump Tahran ile müzakerelerin yeniden başladığını ve görüşmelerin halen sürdüğünü belirterek İran'ın süreç boyunca birbiriyle çelişen açıklamalar yaptığını öne sürdü.
"Şu anda İran'ın talebi üzerine, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve diğer ülkelerin de desteklediği görüşmeleri yürütüyoruz. Bu, onların iyi bir anlaşma yapması için son şansı" ifadelerini kullanan Trump, Körfez ülkelerinden gelen çağrılar olmasaydı II. Dünya Savaşı'ndan sonraki en büyük saldırılardan birini başlatmaya hazır olduklarını ancak yapılan telefon görüşmeleri sonrasında bu kararı askıya aldıklarını söyledi.
Petrol Fiyatları Jeopolitik Risklerle Yükseldi
Küresel enerji ticaretinin kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiğinin sınırlı şekilde sürmesi, enerji piyasalarında yakından takip ediliyor. Bölgede yaşanan gelişmelerin etkisiyle petrol fiyatları yeniden yükseliş eğilimine girdi. Enerji maliyetlerindeki hareketlilik ise ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikası beklentilerinin şekillenmesini zorlaştıran başlıca unsurlar arasında yer alıyor.
Fed Beklentileri Ekonomik Verilerle Yeniden Şekilleniyor
Fed'in geçen hafta politika faizini değiştirmediği toplantıda üç üyenin faiz artırımı yönünde oy kullanması, piyasalarda daha şahin bir duruş ihtimalini güçlendirmişti. Ancak son açıklanan büyüme verisinin beklentilerin altında kalması ve enflasyonun önemli göstergelerinden kişisel tüketim harcamaları (PCE) verisinin fiyat baskılarında yavaşlamaya işaret etmesi, faiz artırımı beklentilerini zayıflattı.
Piyasalar yıl sonuna kadar Fed'in bir kez daha faiz artırabileceği ihtimalini büyük ölçüde fiyatlamayı sürdürürken, cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin beklentiler üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
Teknoloji Şirketlerinin Bilançoları Yakından İzleniyor
Jeopolitik gelişmeler kadar şirketlerin finansal sonuçları da küresel piyasalarda yön arayışında etkili oluyor. Yapay zeka tabanlı veri analitiği çözümleri geliştiren ABD merkezli Palantir'in beklentilerin üzerinde gelen bilançosu ve gelir tahminlerini yukarı yönlü revize etmesi New York borsasında teknoloji hisselerine yönelik alımları destekledi. Bugün yatırımcıların odağı halka arz sonrası ilk çeyrek bilançosunu açıklayacak SpaceX ile Advanced Micro Devices (AMD) şirketlerinin finansal sonuçlarında olacak.
ABD Varlıklarında Pozitif Görünüm Korundu
ABD'de temmuz ayına ilişkin ISM imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 55,6 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşerek ekonomik faaliyetlerin güçlü seyrini sürdürdüğünü gösterdi. Bu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,70 seviyesinde işlem görürken, dolar endeksi 100 puan civarında dengelendi. Altının ons fiyatı yüzde 0,2 yükselişle 4 bin 62 dolara çıkarken, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 1,5 artışla 85 dolar seviyesine ulaştı.
ABD borsalarında ise alımlar öne çıktı. S&P 500 endeksi yüzde 1,48, Nasdaq yüzde 2,13 ve Dow Jones yüzde 1,32 yükselirken, Dow Jones endeksi kapanışta tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Vadeli endeks kontratları da yeni güne pozitif başladı.
Avrupa Borsalarında İyimser Hava Hakim Oldu
Avrupa piyasalarında İngiltere hariç pozitif görünüm öne çıktı. Orta Doğu'da tansiyonun düşebileceğine yönelik beklentiler bölge borsalarını destekledi. Makroekonomik veriler tarafında Avro Bölgesi imalat sanayi PMI temmuz ayında 51,9 puana yükselerek son 4,5 yılın en güçlü artışını kaydetti. İngiltere'de ise aynı veri 51,9 puana gerileyerek son dört ayın en düşük seviyesinde gerçekleşti.
Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Sebte'ye yönelik düzensiz göç girişimlerinin ardından Madrid ve Rabat yönetimlerinin yürüttüğü geri dönüş çalışmalarını överek, yasa dışı geçişlerin başarılı şekilde engellendiğini söyledi. Günü İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 kayıpla tamamlarken, Almanya'da DAX 40 yüzde 1,45, İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 1,34 ve Fransa'da CAC 40 yüzde 0,11 değer kazandı.
Asya Piyasalarında Çin Pozitif Ayrıştı
Asya borsalarında genel görünüm satış ağırlıklı olurken, Çin piyasaları pozitif yönde ayrıştı. Teknoloji hisselerinde son dönemde yaşanan sert değer kayıplarının ardından yatırımcılar yeniden alıma yönelse de bölge ekonomilerine ilişkin belirsizlikler iyimserliği sınırlıyor.
ABD ile Japonya'nın ortak müdahaleleri sonrasında Japon yeni dolar karşısında yaklaşık üç ayın en güçlü seviyesine ulaştı. Yeni işlem gününde dolar/yen paritesi yüzde 0,3 yükselişle 157,6 seviyesinde işlem gördü. Kapanışa yakın işlemlerde Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Güney Kore'de Kospi yüzde 1,5 ve Hong Kong'da Hang Seng yüzde 0,8 gerilerken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 yükseldi.
Borsa İstanbul'da Gözler Yeni Verilerde
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,35 değer kaybıyla 13.410,54 puandan tamamlarken, VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat akşam seansında normal kapanışa göre yüzde 0,10 yükseldi. Dolar/TL ise dünkü kapanışını 47,5310 seviyesinde gerçekleştirirken, yeni işlem gününde bankalararası piyasada 47,5550 seviyesinden işlem görüyor.
Analistler bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru verisinin; yurt dışında ise ABD'nin dış ticaret dengesi, JOLTS açık iş sayısı ve dayanıklı mal siparişleri verilerinin piyasaların yönü açısından yakından takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puan destek, 14.200 ile 14.300 puan seviyeleri ise direnç konumunda bulunuyor.
