Kuru meyve ihracatında dünya devleri arasında yer alan Türkiye, 2025 yılında kuru üzüm başta olmak üzere pek çok stratejik üründe yüksek dış ticaret hacmine ulaştı. Olumsuz hava koşullarının bazı kalemlerde verim düşüklüğüne yol açmasına karşın, badem ve leblebi gibi alternatif ürünlerde yakalanan rekor artışlar toplam ihracat gelirini dengeledi.
Türkiye'den 150 Ülkeye Dev Kuru Meyve İhracatı
Türkiye, dünya mutfaklarının vazgeçilmezi olan kuru meyve üretiminde küresel bir güç olmaya devam ederken, 2025 yılında 150 farklı ülkeye gerçekleştirdiği ihracatla dev bir ekonomik kazanç sağladı. Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri tarafından paylaşılan veriler, tarım sektörünün dış ticaretteki stratejik önemini bir kez daha kanıtladı. Küresel piyasalardaki dalgalanmalara rağmen Türk kuru meyveleri, Avrupa’dan uzak pazarlara kadar geniş bir coğrafyada sofraların birincil tercihi oldu.
İhracatın Yıldızı Kuru Üzüm Oldu
Türkiye'nin kuru meyve ihracatında aslan payını kuru üzüm üstlendi. Toplam gelirin zirvesine yerleşen kuru üzüm, 500 milyon 156 bin dolarlık performansıyla sektörün lokomotifi konumunda bulunuyor. Üzümün ardından 362 milyon 53 bin dolarla kuru incir ve 303 milyon 388 bin dolarla kuru kayısı, en çok gelir getiren diğer temel kalemler olarak sıralandı. Bu üç ürün, Türkiye’nin dünyadaki kuru meyve hakimiyetinin ana omurgasını oluşturdu.
Alternatif Ürünlerde Rekor Artışlar
Ana kalemlerin yanı sıra bazı yan ürünlerde yaşanan ciddi yükselişler dikkat çekti. Badem ihracatı yüzde 70,5 oranında dev bir sıçrama yaparak 87 milyon 101 bin dolara ulaştı. Leblebi satışları yüzde 20,2’lik bir ivmeyle 31 milyon 740 bin dolara yükselirken, kuru elma ihracatı da yüzde 25,5’lik bir artış sergileyerek 12 milyon 637 bin dolar seviyesine ulaştı. Avrupa Birliği ülkeleri ise 775 milyon 755 bin dolarlık alımla Türkiye’nin en büyük pazarı olma unvanını korudu.
Don Olayları İhracat Rakamlarını Frenledi
Güneydoğu Anadolu Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Çıkmaz, yaşanan zorluklara rağmen eski seviyelerin korunduğunu belirtti.
Üretimdeki aksaklıklara değinen Çıkmaz, "Ülkemizde yaşanan don olayları nedeniyle özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde neredeyse üretim hiç olmadı. Ağırlıklı olarak stoklu ürünler değerlendirilse de kuru kayısı da miktarda yüzde 37,9, değerde ise yüzde 26,1'lik düşüş var. Aynı şekilde Antep fıstığında miktarda yüzde 42,5, değerde yüzde 21,8 düşüş var" ifadelerini kullanarak kayıpların altını çizdi.
2026 Hedefi: 2 Milyar Dolar
Mevsimsel etkilerin ihracatı 2 milyar dolar sınırından döndürdüğünü ifade eden Mehmet Çıkmaz, gelecek dönem için umutlu konuştu. Çıkmaz, "Bu rakamlar ihracatımızı ciddi manada etkiledi. Bu kalemler normal rakamlarında seyretseydi, bugün 2 milyar dolar seviyelerini yakalayabilirdik. 2026 yılında inşallah bir olumsuzluk olmazsa, uzak pazarlarda yaptığımız çalışmalarla birlikte 2 milyar dolar seviyelerini yakalamak istiyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye, stratejik ürünlerindeki verim artışı ve pazar çeşitlendirme çalışmalarıyla kuru meyve sektöründe dünya liderliğini perçinlemeyi amaçlıyor.
