Türk mimarlık tarihinin önemli isimlerinden Mimar Kemaleddin (Ahmed Kemaleddin), 1870 yılında İstanbul'da doğdu. Eğitim hayatından Almanya’daki mimarlık deneyimine İstanbul’a dönüşüyle başlayan mesleki çalışmalarına ve kurduğu meslek örgütüne kadar birçok alanda görev aldı. Filibe, Selanik ve Edirne garları başta olmak üzere birçok projede yer aldı. Vakıf Hanları ve Ankara Palas gibi eserleriyle mimari mirasa önemli katkılar sundu. 1927’de Ankara’da hayatını kaybetti.
Mimar Kemaleddin Kimdir?
Mimar Kemaleddin (Ahmed Kemaleddin), 1870 yılında İstanbul Kadıköy Acıbadem’de doğdu. 13 Temmuz 1927’de Ankara’da hayatını kaybeden Kemaleddin, Türk mimarlık tarihinde 'Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilir.
Eğitim Hayatı ve Mimarlığa İlk Adım
İlk eğitimine 1875’te başlayan Kemaleddin, genç yaşta mühendisliğe ilgi duydu. 1887’de Hendese-i Mülkiye Mektebi’ne (bugünkü İstanbul Teknik Üniversitesi) girdi ve 1891’de okulunu birincilikle tamamladı. Başarısı sayesinde aynı okulda öğretim görevlisi oldu ve Almanya’ya giderek Berlin Teknik Üniversitesi’nde mimarlık eğitimi aldı.
Mimari Kariyer ve Önemli Görevler
İstanbul’a döndükten sonra hem eğitim vermeye hem de proje üretmeye devam etti. 1908 yılında Osmanlı Mimar ve Mühendis Cemiyeti’ni kurarak Türkiye’deki ilk meslek örgütlerinden birine öncülük etti. 1909 sonrası dönemde kamu yapılarında aktif görev aldı ve birçok tren garı, okul ve kamu binasının tasarımında yer aldı. Filibe, Selanik ve Edirne garları bu dönemin önemli çalışmalarındandır.
Eserleriyle İz Bırakan Bir Mimar
Mimar Kemaleddin’in eserleri sadece Türkiye ile sınırlı kalmadı. İstanbul Vakıf Hanları, Bebek Camii, Tayyare Apartmanları ve Ankara Palas gibi yapılar onun mimari kimliğini yansıtan önemli örneklerdir. Ayrıca Kudüs’te Mescid-i Aksa restorasyon çalışmalarında da görev aldı. Ankara’da kurulan yeni devlet yapılarında da aktif rol oynadı.
Son Yılları ve Mirası
Mimar Kemaleddin 1927 yılında Ankara’da beyin kanaması sonucu hayatını kaybetti. Mezarı İstanbul Beyazıt Camii haziresinde bulunuyor. Bugün Türkiye’deki mimari mirasın önemli bir bölümünde onun imzası vardır. 20 TL banknotun arka yüzünde portresi ve Gazi Üniversitesi Rektörlük Binası yer almaktadır.
