SİBEL BAY
Leonardo da Vinci, çalışmalarında daha az geleneksel boyama yöntemleri ve maddeleri kullanmasıyla tanınmaktadır. Bunların en sonuncusu, Mona Lisa'nın fırça çalışmasının altında yatan toksik pigmentlerin karışımıdır.
Fransa ve İngiltere'den bazı araştırmacılar, Mona Lisa'nın gizli bir köşesinden alınan küçük bir mikro numuneyi incelemiş ve kullanılan maddeleri belirlemek için çeşitli X-ışını kırınımı ve kızılötesi spektroskopi görüntüleme tekniklerini kullanmışlardır.
Ekip beklendiği gibi yalnızca petrol ve kurşun beyazı değil, aynı zamanda nadir bileşik plumbonakriti de bulmuştur. Plumbonakrit, “yağ ve kurşun(II)oksit (veya PbO)” birlikte reaksiyona girdiğinde oluşmaktadır. Bu bileşenin ise Leonardo da Vinci tarafından kullanıldığı düşünülmektedir.
Araştırmacılar yayınladıkları makalelerinde Leonardo da Vinci’nin muhtemelen Mona Lisa'nın ahşap panelini kaplamak için yağı yüksek miktarda kurşun(II) oksit, PbO ile işleyerek kalın bir boya hazırlamaya çalıştığını yazmışlardır. Aynı PbO bileşiği, da Vinci'nin bir başka ünlü tablosu olan “Son Akşam Yemeği”nin yüzeyinden alınan birkaç mikro örnekte de bulunmuştur.
Her ne kadar yazılarında yer almasa da, Leonardo da Vinci'nin bu kurşun(II) oksidi zemin katmanı olarak kullandığı anlaşılıyor. Bu daha önce hakkında hipotezler öne sürülen bir veri olmakla birlikte şu an bu durumu doğrulayan kanıtlar bulunmaktadır.
Kurşun(II) oksit gücünün da Vinci tarafından ısıtılıp keten tohumu veya fındık yağında çözülerek geleneksel yağlı boyalardan daha kalın ve daha hızlı kuruyan bir karışım ürettiği düşünülmektedir. Ayrıca bu tarif, daha sonra başka sanatçılar tarafından da kullanılmaya başlamıştır.
Aynı plumbonakriti maddesi, Rembrandt'ın 1642'de, Mona Lisa'dan neredeyse bir yüzyıl sonra yaptığı “Gece Nöbeti” tablosunda da keşfedilmiştir.
Bu keşif, günümüz analiz tekniklerinin tarihi eserler hakkında nasıl yeni bulgulara yol açtığının bir başka örneğidir. Bu aynı zamanda sadece resimlerinde değil, aynı zamanda matematik, kimya ve mühendislik de dahil olmak üzere diğer birçok alanda da büyüklüğe ulaşmış bir adam olan Leonardo da Vinci'nin sürekli yaratıcılığının bir kanıtıdır.
