Yeni medya ve yapay zeka teknolojilerinin hızla geliştiği günümüzde gazetecilik mesleği de köklü bir değişim sürecinden geçiyor. Muzaffer Şahin ve Başak Özer Akgül’ün kaleme aldığı “Yeni Medya ve Yapay Zekâ Ekseninde Dönüşen Gazetecilik: Elveda Gazeteci Hoşgeldin Dijital Hikayeci” adlı kitap, bu değişimin sebeplerini irdeleyerek dijital çağda habercilik üzerine yeniden düşünülmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Yazarlar, günümüzde gazeteciliğin artık salt bilgi toplama ve aktarma eylemi olmadığını, veri analizine dayanan, çoklu medya araçlarını kullanan ve doğrulama süreçlerini yöneten daha karmaşık bir mesleki pratiğe dönüştüğünü vurguluyor.
Haber İçerikleri Dijital Platformlara Taşındı
Kitapta, internetin yaygınlaşması ve sosyal medyanın güçlü bir haber kaynağı haline gelmesiyle birlikte medya tüketim alışkanlıklarının da büyük ölçüde değiştiğine dikkat çekiliyor. Basılı gazeteler ve televizyon haberleri, giderek yerini dijital platformlara ve algoritmaların şekillendirdiği haber akışlarına bırakıyor.
Bu dönüşümün altını çizen yazarlar, dijital çağda doğru bilgiye ulaşmanın yalnızca gazeteciler için değil, tüm bireyler için kritik bir beceri haline geldiğini belirtiyor.
Yapay Zeka Haberciliğe Nüfuz Ediyor
Çalışmada, yapay zeka teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki etkisi de geniş bir perspektifle ele alınıyor. Yapay zeka tabanlı algoritmaların haber üretiminden veri analizine, içerik önerilerinden kullanıcı davranışlarının incelenmesine kadar birçok alanda aktif rol oynadığı ifade ediliyor.
Bu teknolojiler haberciliği daha hızlı ve veri odaklı hale getirirken, algoritmik önyargılar, şeffaflık eksikliği ve etik sorunlar gibi yeni tartışmaları da gündeme taşıyor. Kitap, bir yandan teknolojik gelişmelerin sunduğu fırsatları ortaya koyarken bir yandan da etik değerlerin korunmasının önemini hatırlatıyor.
Dijital Okuryazarlık ve Doğrulama Süreçleri
Kitabın ilk bölümü, bilgi, medya ve dijital okuryazarlık kavramları çerçevesinde gazeteciliğin bilişsel ve etik temellerini ele alıyor.
Ayrıca ulusal ve uluslararası doğrulama yöntemleri üzerinden gazetecilerin doğru bilgiye ulaşma ve kamuoyunu bilgilendirme süreçlerindeki sorumlulukları da değerlendiriliyor.
Yapay Zeka Destekli Yeni Gazetecilik Pratikleri
Söz konusu kitap, yapay zeka destekli sistemlerin gazetecilik pratiğini nasıl değiştirdiğini de inceliyor.
Çalışmada, makine öğrenimi, doğal dil işleme ve veri gazeteciliği gibi gelişmelerin haber üretim süreçlerini nasıl değiştirdiği ayrıntılı biçimde açıklanıyor.
Öte yandan, dijital mecralardaki yeni anlatım biçimlerine de çalışmada yer verilmiş.
Gazetecilikten Dijital Hikayeciliğe
Kitap, gazeteciliğin dijital hikaye anlatıcılığına doğru neden ve nasıl evrildiğini tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.
Sosyal medya platformlarının, kullanıcı tarafından üretilen içeriklerin ve etkileşim odaklı iletişim biçimlerinin haberciliğin üretim ve dağıtım süreçlerini yeniden şekillendirdiği iddiasında bulunulan kitapta, “dijital hikayecilerin” hangi becerilere sahip olduğu da anlatılıyor.
Haber Yazım Teknikleri Değişiyor
Eserde, ayrıca haber yazım tekniklerinin dijitalleşme sürecinde geçirdiği değişim de ele alınıyor. Geleneksel ters piramit modelinin yerini hipermetinsellik, multimedya ve anlık güncellemelerle desteklenen çok katmanlı anlatı biçimlerine bıraktığı anlatılıyor.
Dijital hikaye anlatımı ise mobil uyumlu içerikler, görsel destekler ve etkileşimli anlatım teknikleriyle haberciliğin estetik ve duygusal boyutunu güçlendiren yeni bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor.
Teknoloji ve Etik Dengesi
Kitabın son bölümünde ise gazeteciliğin geleceği üzerine öngörülere yer verilmiş. Sanal haber odaları, yapay zeka destekli avatar muhabirler, holografik yayıncılık ve kişiselleştirilmiş haber akışları gibi teknolojilerin medya üretim süreçlerinde önemli rol oynayacağı iddia ediliyor.
Şahin ve Akgül’e göre gazeteciliğin geleceği yalnızca teknolojik gelişmelerle değil, aynı zamanda etik sorumluluk ve eleştirel düşünceyle şekillenecek. Bu yönüyle kitap, gazeteciliğin dijital çağda nasıl bir mesleki kimliğe evrildiğini anlamak isteyen akademisyenler, öğrenciler ve medya profesyonelleri için kapsamlı bir kaynak niteliği taşıyor.
Kitabın Yazarları Muzaffer Şahin ve Başak Özer Akgül Kimdir?
Muzaffer Şahin, lisans öğrenimini 1982 yılında Gazi Üniversitesi Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi (AİTİA) Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Yüksek Okulunda tamamladı. Yüksek lisans ve doktora eğitimini ise İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Radyo-Televizyon Anabilim Dalında yaptı.
Meslek hayatında 30 yıl boyunca muhabirlikten Haber Yayın Daire Başkanlığına kadar farklı kademelerde görev aldı. Bu süreçte Hürriyet Haber Ajansı ve Anadolu Ajansında gazetecilik yaptı. 2006 yılında Milli Güvenlik Akademisinde sivil müdavim olarak eğitim aldı.
Akademik çalışmalarına 1993 yılında Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesinde dışarıdan ders vererek başlayan Şahin, 2012 yılında aynı fakültede öğretim üyesi olarak görev yaptı. 2018 yılından itibaren ise Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesinde öğretim üyesi olarak görevini sürdürmektedir. Şahin’in alanıyla ilgili kitap, makale ve bildiri çalışmaları mevcuttur.
Yazarlardan Başak Özer Akgül ise lisans öğrenimini Atılım Üniversitesi İngilizce Halkla İlişkiler ve Reklamcılık bölümünde dereceyle noktaladı. Yüksek lisans (tezli) derecesini Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Gazetecilik Anabilim Dalı Yeni Medya bölümünde tamamladı.
Meslek yaşamında özel firmalar, sivil toplum kuruluşları ve çeşitli devlet destekli ulusal ve uluslararası projelerde kurumsal iletişim uzmanı ve sosyal medya uzmanı olarak görev alan Akgül, bu süreçte şirketlere iletişim ve medya danışmanlığı yaptı, mesleki sivil toplum kuruluşlarının projeleri kapsamında çevrim içi eğitimler verdi.
Online dergilerde mesleki bilgi ve deneyimlerini paylaşan Akgül, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Pazarlama ve Reklamcılık Bölümü Halkla İlişkiler ve Tanıtım (HİT) programında kısmi zamanlı dersler vermektedir. Ayrıca alanında akademik kitap bölümleri ve bilimsel makaleleri bulunmaktadır.
