Türkiye'nin ev sahipliğinde Ankara'da düzenlenen 36'ncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin sonuç bildirisi kamuoyuyla paylaşıldı. Bildiride NATO'nun kolektif savunma anlayışına bağlılığı bir kez daha vurgulanırken savunma harcamalarının artırılması, 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşması, Ukrayna'ya 70 milyar avroluk destek taahhüdü ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne ilişkin mesajlar zirvenin öne çıkan başlıkları oldu.
NATO'dan Kolektif Savunma Vurgusu
Türkiye'nin ev sahipliğinde 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenen 36'ncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin sonuç bildirisi kamuoyuyla paylaşıldı. Bildiride, üye ülkelerin NATO'nun temel ilkelerinden biri olan kolektif savunma anlayışına ve transatlantik bağlara olan bağlılıklarını bir kez daha teyit etmek amacıyla Ankara'da bir araya geldiği ifade edildi.
Bildiride şu ifadelere yer verildi:
“Bir müttefike yönelik saldırı, tüm müttefiklere yönelik saldırıdır. Birliğimiz, dayanışmamız ve kolektif gücümüz, özgür ve demokratik uluslardan oluşan İttifak'ımızdaki 1 milyar vatandaş için barış, güvenlik ve refahın temeli olmaya devam etmektedir. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik 360 derece yaklaşımımıza bağlılığımızı sürdürüyoruz.”
50 Milyar Doları Aşan Yeni Anlaşma
Sonuç bildirisinde Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliği ve istikrarına yönelik uzun vadeli tehdidi ile terörizmin devam eden risklerine karşı müttefik ülkelerin Lahey Savunma Taahhüdü'nü uygulamaya aldığı belirtildi. Bu kapsamda Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın, 2025 yılında temel savunma ihtiyaçlarına yönelik yatırımlarını 139 milyar doların üzerinde artırdığı kaydedildi.
Savunma yatırımlarının yalnızca askeri kabiliyetleri güçlendirmekle kalmadığı aynı zamanda savunma sanayisinin üretim kapasitesi ile dayanıklılığını da desteklediği vurgulandı.
Bildiride bu kapsamda şu açıklamaya yer verildi:
“Bugün Ankara'da, 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmasını duyuruyor, kolektif üretim kapasitemizi artırma ve inovasyonu hızlandırmak için sanayiyle birlikte çalışma taahhüdünde bulunuyoruz. Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırma çalışmalarımızı sürdürecek, savunma sanayisindeki derinliği ve iş birliğini en üst düzeye çıkarmak için NATO ortaklıklarından yararlanacağız.”
Güçlü Avrupa ve Modernize Edilmiş NATO Hedefi
Bildiride geleceğe yönelik hedefler arasında daha güçlü bir NATO yapısı içinde daha etkin bir Avrupa'nın inşa edilmesine de dikkat çekildi. Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın, ABD ile birlikte İttifak'ın savunmasında daha fazla sorumluluk üstlendiği belirtilirken NATO'nun caydırıcılık ve savunma kapasitesinin nükleer, konvansiyonel ve füze savunma sistemlerinin yanı sıra uzay ve siber kabiliyetlerle desteklenmeye devam edeceği ifade edildi.
Yapay Zeka ve İleri Teknolojilere Vurgu
Muharebe üstünlüğünün korunmasının NATO'nun öncelikleri arasında yer aldığı belirtilen bildiride, askeri birliklerin konuşlandırılması, desteklenmesi ve sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi için yatırımların devam ettiği aktarıldı. Bu kapsamda derinlikte hassas vuruş kabiliyeti, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler, ileri teknolojiler ve istihbarat altyapılarının geliştirildiği belirtildi. Bildiride ayrıca şu değerlendirmeye yer verildi:
“Silahlı kuvvetlerimizi konuşlandırma, destekleme ve sürdürülebilirliğini sağlama kapasitemize yatırım yapıyor; derinlikte hassas vuruş, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler, ileri teknolojiler ve istihbarat kabiliyetleri dahil olmak üzere tüm alanlarda belirlenen kabiliyet hedeflerimizi hayata geçiriyoruz. Birbiriyle uyumlu çalışabilen transatlantik muharebe bulutu geliştiriyor ve güçlü yapay zeka modellerini benimsiyoruz.”
Ukrayna için 70 Milyar Avroluk Destek Taahhüdü
Sonuç bildirisinde Ukrayna'ya verilen desteğe de geniş yer ayrıldı. Ukrayna'nın transatlantik güvenliğe katkı sağladığı belirtilirken, müttefik ülkelerin Ukrayna'nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü koruma yönündeki desteklerinin sürdüğü vurgulandı. Bildiride Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın Ukrayna'ya yönelik güvenlik yardımlarının büyük bölümünü artık ikili ve çok taraflı mekanizmalar aracılığıyla finanse ettiği hatırlatıldı. Bu kapsamda şu ifadeler kullanıldı:
“Müttefikler, bu desteğin uzun vadede adil, öngörülebilir ve sürdürülebilir olması gerektiğinin altını çiziyor. Müttefikler, 2026 yılı için Ukrayna'ya askeri teçhizat, yardım ve eğitim desteği kapsamında 70 milyar avro taahhüdünde bulunuyor ve 2027'de de en az aynı seviyede desteği sürdürme yönündeki egemen taahhütlerini teyit ediyor.”
Ayrıca Avrupa Birliği'nin Ukrayna Destek Kredisi mekanizması aracılığıyla ülkeye çok yıllı finansman sağlama kararının memnuniyetle karşılandığı ifade edildi.
Hürmüz Boğazı için Seyrüsefer Çağrısı
Bildiride, NATO'nun yalnızca mevcut güvenlik tehditlerine değil, stratejik rekabet, hibrit saldırılar ve küresel krizlere karşı da uyum sağlamayı sürdürdüğü belirtildi. İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiği yönündeki yaklaşım yinelenirken, Tahran yönetimine Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne tam anlamıyla saygı göstermesi çağrısı yapıldı. Bildiride bu konuya ilişkin “Müttefikler, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineliyor ve İran'a Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne tam anlamıyla saygı gösterme çağrısında bulunuyor” denildi.
Türkiye'ye Ev Sahipliği Teşekkürü
Sonuç bildirisinin kapanış bölümünde ise Türkiye'nin zirve boyunca üstlendiği ev sahipliğine teşekkür edildi. Bildiride “Türkiye'nin bizlere gösterdiği cömert ev sahipliği için teşekkürlerimizi sunuyoruz. Bir sonraki toplantımızda bir araya gelmeyi bekliyoruz” ifadeleriyle zirve resmen tamamlandı.
