Kıta genelinde etkili olan ve son yılların en yüksek seviyesine ulaşan yağışlar tarımsal kuraklığı bitirerek bitkisel üretimde rekor tahminlerini kuvvetlendirdi.
Türkiye genelinde bu yıl meteorolojik şartların tarım lehine dönmesi ve son yılların en yüksek kış ile ilkbahar yağışlarının kaydedilmesi, topraktaki verimlilik oranını zirveye taşıdı. Kış aylarında düşen yağışların hem miktar hem de süreklilik yönünden doyurucu olması, barajlar ve yeraltı su kaynakları üzerinde de son derece olumlu bir etki meydana getirdi. Yağışların sağladığı bu büyük avantaj, tarımsal üretimde tarihi bir rekor beklentisini beraberinde getirirken yaz aylarında market ve pazar tezgahlarında ciddi bir hareketlilik yaşanacağına dair güçlü işaretler verdi.
Yağışların Etkisiyle Kuraklık Riski Azaldı
Kış dönemindeki birikimin üzerine ilkbahar yağışlarının da mevsim normallerinin ve geçmiş dönemlerin üzerinde seyretmesi, tarımsal kuraklık riskini büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Toprağın ihtiyaç duyduğu nem oranına ulaşmasıyla birlikte hububat başta olmak üzere tüm bitkisel üretim kollarında tarihi bir hasat beklentisi kuvvetlendi. Hava koşullarındaki bu pozitif seyir, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan üretim tahminlerine de doğrudan yansıdı.
Geçen Yıl Yaşanan Kayıplar ve Üretim Verileri
Yoğun yağışların düştüğü bu dönemin öncesinde meydana gelen zirai don olayları ile kuraklığın olumsuz etkileri üretim istatistiklerine yansımıştı. Bu kapsamda tahıllar başta olmak üzere meyve ve sebze arzında 2025 yılında belirgin bir gerileme kaydedilmişti.
Açıklanan eski bitkisel üretim verilerine göre, bir önceki senede tahıl ve diğer bitkisel ürünlerin hasat miktarı yüzde 10,4 oranında düşerek 67 milyon 60 bin 312 ton seviyesine inmişti. Aynı dönemde sebze arzı yüzde 0,8 azalışla 33 milyon 315 mine 678 ton olurken, meyveler, içecek ve baharat bitkileri grubu ise yüzde 30,4 gibi büyük bir kayıpla 19 milyon 767 bin 12 tona gerilemişti. Temel gıda maddesi olan tahıl ürünlerindeki net düşüş ise yüzde 12,3'ü bularak 34,2 milyon ton civarında seyretmişti.
Bitkisel Üretimde Yaşanan Artış Tahminleri
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından kamuoyuna sunulan Bitkisel Üretim Birinci Tahmini verileri, yağan yağmurların ardından tarlalardaki ve bahçelerdeki büyüme öngörülerini somut rakamlarla ortaya koydu. Açıklanan resmi tahmin raporuna göre, tarla ürünleri kategorisinde yer alan tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde yem bitkileri hariç tutulduğunda yüzde 12,6 oranında bir artış öngörülüyor.
Sektörün en büyük sıçraması ise yüzde 57,8'lik devasa bir büyüme tahminiyle meyveler, içecek ve baharat bitkileri grubunda bekleniyor.
Tahıl Ürünlerindeki Toplam Üretim 21,7 Oranında Artacak
Yapılan resmi projeksiyonlar neticesinde, toplam hasat miktarının tahıllar ve tarla ürünlerinde 75,4 milyon tona, sebzelerde 33,3 milyon tona, meyve, içecek ve baharat bitkilerinde ise 31 milyon ton seviyesine ulaşacağı hesaplanıyor.
Stratejik öneme sahip tahıl ürünlerindeki toplam üretimin bu yıl geçmiş döneme kıyasla yüzde 21,7 oranında artış göstererek yaklaşık 41,6 milyon tonu bulacağı öngörülüyor. Temel tüketim maddelerinden buğday üretiminin yüzde 26,7 yükselerek 22,8 milyon tona, arpa hasadının ise yüzde 50 gibi rekor bir sıçramayla 9 milyon ton seviyesine gelmesi bekleniyor.
Yem Maliyetlerindeki Baskı Hafifliyor
Özellikle arpa rekoltesinde görülen bu radikal yükselişin, hayvancılık sektörünün en büyük gider kalemi olan yem maliyetlerine olumlu yansıması öngörülüyor. Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık kollarında süt ve besi yemi fiyatları üzerindeki baskının hafiflemesiyle üreticilerin yıllık ham madde ihtiyacı bakımından büyük bir rahatlama yaşaması bekleniyor. Baklagiller tarafında ise nohut üretiminin 510 bin ton, kuru fasulyenin 210 bin ton ve kırmızı mercimeğin 385 bin ton olacağı tahmin edilirken, şeker pancarının yüzde 5,8 artarak 22 milyon tona ulaşacağı belirtiliyor.
Üzüm Hasadı Yüzde 53 Artacak
Geçmiş dönemde soğuk hava ve dondan en ağır darbeyi alan meyve ağaçları, bu yıl yağan bereketli yağmurlarla adeta küllerinden doğarak muazzam bir geri dönüşe imza attı. Raporlanan verilere göre yıllık üretim artışı elmada yüzde 93,6, çilekte yüzde 1,4, şeftalide yüzde 88,6 ve nektarinde yüzde 107,7 olarak hesaplandı. Kiraz üretimi ise yüzde 255,7 gibi tarihi bir yükseliş grafiği çizerken, bağ bozumu döneminde üzüm hasadının yüzde 53 artacağı öngörüldü.
Narenciye ve Sert Kabuklu Ürünlerde Durum Ne Oldu?
Kış aylarındaki yağış dengesiyle turunçgiller grubundan mandalinada yüzde 46,3, portakalda yüzde 63,9 ve limonda yüzde 63,8 oranında bir üretim artışı istatistiklere yansıdı. Sanayi ve ihracat açısından büyük önem arz eden sert kabuklu meyvelerden fındıkta yüzde 62,2, cevizde yüzde 95,1 ve Antep fıstığında yüzde 113,6'lık bir rekor artış beklentisi kayıtlara geçti.
Son yılların en yüksek yağış miktarının toprağa düşmesi sayesinde tarım üreticisinin yüzü gülerken hem tüketicinin gıdaya daha kolay şartlarda ulaşması hem de tarımsal ihracat alanında yeni rekorların kırılması bekleniyor.
