Asya piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) ilave faiz artışına gidebileceği beklentisi, yapay zekâ yatırımlarının beklenen getiriyi sağlayıp sağlayamayacağına ilişkin soru işaretleri ve ABD’nin çip ihracatına yönelik kısıtlamaları yatırımcıların risk iştahını zayıflattı. Bu gelişmelerin etkisiyle Tayvan’ın gösterge borsa endeksi TAIEX, hafta genelinde yaklaşık yüzde 17,5 gerileyerek 1990’lardan bu yana en sert haftalık kayıplarından birini yaşadı.
Tek Bir Sarsıntı Dahi Küresel Piyasalarda Domino Etkisi Doğurabilir
Tayvan’ın yaşadığı kaybın küresel piyasalar açısından önemi, ülkenin yarı iletken üretim zincirindeki merkezi konumundan kaynaklanıyor. Dünyanın önde gelen çip üreticilerinden TSMC başta olmak üzere çok sayıda teknoloji şirketi, ABD’li tasarım firmalarından Asyalı elektronik üreticilerine uzanan uluslararası bir ağın parçası.
Dolayısıyla ABD’de yapay zekâ yatırımlarının getirisine ilişkin beklentilerin bozulması, yalnızca Amerikan teknoloji hisselerini değil, bu yatırımların donanımını üreten Tayvanlı şirketleri de etkiliyor. Yatırımcıların aynı sektördeki şirketlerden eş zamanlı çıkış yapması, piyasalardaki kayıpların coğrafi sınırları aşmasını kolaylaştırıyor.
Teknoloji Ekonomisinde Bağımlılık Riski
Bu tablo, küresel teknoloji ekonomisinde üretim, finansman ve talebin birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini gösteriyor. Fed’in faiz politikası şirketlerin finansman maliyetlerini ve teknoloji hisselerinin değerlemelerini etkilerken, ABD’nin ihracat kısıtlamaları Asya’daki üreticilerin pazar erişimini doğrudan ilgilendiriyor. Yapay zekâ yatırımlarının yavaşlaması ihtimali ise bütün bu zincirde sipariş ve gelir beklentilerini değiştirebiliyor.
Dolayısıyla Tayvan’daki düşüş, tek başına bir borsa düzeltmesinden ibaret değil, küresel teknoloji üretiminin birbirine bağlı yapısının finansal piyasalardaki yansıması olarak okunmalıdır.





