Gökyüzünün en dikkat çekici yıldızlarından biri olan Tuban, astronomide Thuban ya da Alpha Draconis adıyla biliniyor. Ejderha Takımyıldızı'nın en parlak yıldızlarından biri olan Tuban, yaklaşık 5 bin yıl önce Dünya'nın dönme ekseniyle aynı doğrultuda bulunduğu için dönemin Kutup Yıldızı olarak kabul ediliyordu. Günümüzde bu görevi Polaris üstlenirken, Tuban astronomi tarihindeki önemini korumaya devam ediyor.
Tuban Yıldızı Neden Kutup Yıldızıydı?
Yaklaşık MÖ 2700-3000 yılları arasında Dünya'nın dönme ekseni doğrudan Tuban'ı işaret ediyordu. Bu nedenle gökyüzündeki diğer yıldızlar hareket ediyor gibi görünürken Tuban neredeyse sabit kalıyordu. Eski uygarlıklar da kuzeyi belirlemek ve yön bulmak için bu yıldızı referans alıyordu.
Kutup Yıldızı Neden Değişti?
Dünya'nın dönme ekseni zamanla yön değiştiren bir yapıya sahiptir. "Eksen presesyonu" olarak adlandırılan bu hareket yaklaşık 26 bin yıllık bir döngüyle gerçekleşir. Bu nedenle kutbu gösteren yıldız da zaman içinde değişir. Günümüzde kuzeyi gösteren yıldız Polaris'tir. Yaklaşık 12 bin yıl sonra Vega'nın, 23 ila 26 bin yıl sonra ise Tuban'ın yeniden Kutup Yıldızı konumuna yaklaşması bekleniyor.
Tuban Yıldızı'nın Özellikleri Ve Tarihteki Önemi
Draco (Ejderha) Takımyıldızı'nda yer alan Tuban, Dünya'dan yaklaşık 303 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Yaklaşık 3,6 kadir parlaklığa sahip beyaz dev yıldız, uygun koşullarda çıplak gözle görülebiliyor. Araştırmacılar, Antik Mısır'daki bazı piramitlerin ve geçitlerin kuzey yönünü belirlemek amacıyla Tuban'ın konumuna göre hizalanmış olabileceğini değerlendiriyor. Bu özelliğiyle Tuban, yalnızca astronomi dünyasında değil, tarih ve arkeoloji açısından da dikkat çeken yıldızlar arasında yer alıyor.
