Koç Holding ve CNH Industrial ortaklığıyla faaliyet gösteren Ankara Güvercinlik merkezli Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. (TTRAK), yılın ilk yarısındaki 669 milyon liralık net zararın ardından, 9 aylık finansal tablolarında da toparlanamadı ve dönemi 789,3 milyon TL net zararla kapattı.
Yurt İçi Satışlar Yarı Yarıya Eridi
Şirketin finansal dengesini bozan temel etken, iç pazardaki talep azalması oldu. Yılın ilk 6 ayında yurt içi satış adetlerinde yaşanan yüzde 61’lik gerileme, üçüncü çeyrekle birlikte 9 aylık dönemde yüzde 51 azalma olarak kayıtlara geçti. Geçen yılın aynı döneminde iç pazara 12 bin 568 traktör satan şirket, bu yıl ancak 6 bin 176 adetlik teslimat gerçekleştirebildi. Pazardaki bu düşüş hasılata da yansıdı ve yurt içi gelirler 49,67 milyar liradan 27,93 milyar liraya geriledi.
Traktör talebinin azalması Ankara ve Erenler (Sakarya) fabrikalarındaki üretim bantlarını da yavaşlattı. Şirketin toplam traktör üretimi yüzde 30 düşüşle 21 bin 244 adetten 14 bin 913 adede, şanzıman ve gövde üretimi ise yüzde 24 azalışla 17 bin 551 adede indi.
İhracattaki Artış Kaybı Karşılamadı
İç pazardaki gerilemeye karşılık dış pazarlar Türk Traktör’ün can simidi oldu. 9 aylık dönemde traktör ihracatı yüzde 13 artışla 9 bin 225 adede, şanzıman ve gövde ihracatı da yüzde 30 yükselişle 2 bin 731 adet seviyesine ulaştı. Yurt dışı satış gelirlerinin 17,47 milyar liraya çıkması döviz girişini desteklese de iç pazardaki yaklaşık 22 milyar liralık ciro kaybını kapatmaya yetmedi. Böylece şirketin toplam net satış geliri yüzde 28 kayıpla 36,73 milyar lira seviyesinde kaldı.
Yüzde 34 Faiz ve Finansman Yükü
Üretimdeki düşüşün getirdiği birim maliyet baskısıyla 860 milyon liralık esas faaliyet zararı yazan şirketin karlılığını zorlayan bir diğer unsur da finansman yükü oldu. İlk 9 ayda 10,71 milyar lira ve 3,88 milyon euro tutarında kredi ödeyen şirket, nakit akışını sürdürebilmek için 8,23 milyar liralık kredi kullandı. Türk Lirası cinsi kredilerde ağırlıklı ortalama faizin yüzde 33,92 seviyesinde gerçekleşmesi, daralan ciro karşısında finansman giderlerini katlayarak dönemin 789 milyon liralık net zararla sonuçlanmasında etkili oldu.
Yatırım ve Ar-Ge Harcamaları Hız Kesmedi
Ancak finansal tablodaki daralmaya rağmen şirket yatırımlarını askıya almadı. 9 ayda toplam 1,48 milyar liralık yatırım bütçesi ayıran Türk Traktör, bu kaynağın 812,7 milyon liralık bölümünü teknoloji ve ürün geliştirme harcamalarına ayırdı. Şirket, söz konusu teşvikli yatırımlar sayesinde bilançosunda gelecekte indirim olarak kullanılabilecek 366 milyon liralık vergi varlığı oluşturdu.
