Protein eksikliği, vücudun günlük protein ihtiyacını karşılayamadığı durumdur. Proteinler, vücut için temel amino asitleri sağlayan hayati öneme sahip moleküllerdir. Hücrelerin yapı taşları olarak kullanılan proteinler, birçok biyolojik süreç için gereklidir. Uzun vadede protein eksikliği, kas kaybı, zayıflamış bağışıklık sistemi, yara iyileşmesinde gecikme gibi belirtilere neden olabilir. Dengeli bir diyetle yeterli protein alımı sağlamak, vücudun sağlıklı işleyişini desteklemek için kritik öneme sahiptir.

Ödem

Ödem, vücutta sıvı birikmesi sonucu oluşan bir durumdur ve genellikle belirli bölgelerde şişkinlik, sıkılık veya ağırlık hissi olarak kendini gösterir. Bu durum, vücut dokuları arasında veya hücre içinde sıvı birikimiyle karakterizedir. Protein eksikliği durumunda ortaya çıkabilen bir sorundur. Araştırmalar, insanlarda bu durumun genellikle albümin seviyelerindeki düşüşten kaynaklandığını öne sürmektedir. Albümin, kanın plazma denilen sıvı kısmında en fazla bulunan proteindir.

Albüminin önemli işlevlerinden biri, onkotik basıncı korumaktır. Onkotik basınç, sıvıyı kan dolaşımına geri çeken bir kuvvettir. Albümin miktarındaki azalma, onkotik basıncın düşmesine ve dolayısıyla dokular veya vücut boşluklarında sıvı birikmesine yol açabilir. Bu durum da şişkinliklere neden olabilir.

Karaciğer Yağlanması

Protein eksikliğinin bir diğer belirtisi de karaciğer yağlanması veya karaciğer hücrelerinde yağ birikimidir. Bu durum, karaciğerde iltihaplanmaya, karaciğer skarlaşmasına ve potansiyel olarak karaciğer yetmezliğine neden olabilir.

Protein eksikliğinin neden karaciğer yağlanmasına yol açtığı tam olarak bilinmiyor. Ancak araştırmalar bağırsak mikrobiyomunda, mitokondrilerde ve peroksizomal hücrelerde değişikliklerin bu durumla bir ilgisi olabileceğini öne sürüyor.

Cilt, Saç ve Tırnak Problemleri

Protein eksikliği, büyük ölçüde proteinden oluşan cilt, saç ve tırnaklarda değişikliklerle ilişkilendirilebilir. Örneğin, protein eksikliği saç uzaması ve yapısını etkileyebilir, bu da telogen effluvium olarak bilinen saç dökülmesi durumuna yol açabilir. Çocuklarda protein eksikliği belirtileri arasında ciltte pullanma, yaralar, kızarıklıklar ve lekeler bulunur. Ancak, bu belirtiler ciddi bir protein eksikliği olmadıkça ortaya çıkmaz.

Kas Kütlesinin Kaybı

Kaslarımız, vücudumuzda depolanan proteinin en büyük kaynağıdır. Protein eksikliği durumunda vücut, daha kritik dokuların ve vücut fonksiyonlarının korunması için kaslardan protein çeker. Bu süreç zamanla kas kaybına yol açabilir.

Sığırdan Alınan Kalp Kapakçığı 80 Yaşındaki Kadına Nefes Oldu Sığırdan Alınan Kalp Kapakçığı 80 Yaşındaki Kadına Nefes Oldu

Özellikle yaşlı yetişkinlerde, orta derecede protein yetersizliği bile kas kaybına neden olabilir. Araştırmalar, 65 yaş ve üzeri yetişkinlerin günlük her kilogram vücut ağırlığı için en az 0.5 gram protein tüketmeleri gerektiğini belirtiyor. Protein alımının artırılması, yaşlanmaya bağlı olarak görülen yavaş kas kaybı olan sarkopeniyi önlemeye yardımcı olabilir.

Kemik Kırılması Riski

Yeterince protein tüketmemek kemiklerinizi zayıflatabilir ve kırık riskini artırabilir. 2021 yılında yapılan bir çalışma, daha fazla protein tüketen katılımcıların kalça ve omurga kemiklerindeki mineral yoğunluğunun, daha az protein tüketenlere göre %6 daha yüksek olduğunu ortaya çıkardı. Araştırmacılar, 5 yılın sonunda daha fazla protein tüketenlerin kemik kırıkları yaşama olasılığının daha düşük olduğunu da söylüyor.

Çocuklarda Gelişim Sorunları

Yetersiz protein alımı, çocuklarda gelişimin gecikmesine veya engellenmesine neden olabilir. Gelişim geriliği çocukluk çağındaki kötü beslenmenin en yaygın belirtilerinden biridir. Düzenli olarak yeterli miktarda protein tüketmeyen çocukların gelişimlerinde gerilik olması, diğerlerine göre dört kat fazladır.

Enfeksiyon Artışı

Protein eksikliği bağışıklık sisteminize zarar verebilir. Yeterli miktarda protein tüketmek, antikorların oluşturulmasına yardımcı olur. Bu antikorlar, beyaz kan hücreleri tarafından üretilir ve enfeksiyonlarla mücadeleye yardımcı olur. Yine de protein eksikliği ile enfeksiyonlar arasındaki bağlantıyı tam olarak anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyacımız var.

İştahta ve Kalori Alımında Artış

Protein eksikliği belirtileri listemizin son maddesine geldik. Yeterince protein tüketmiyorsanız, vücudunuz protein durumunu yeniden sağlamak için iştahınızı artırabilir ve bir şeyler yemenizi isteyebilir. Bu durum, protein eksikliğini telafi etmek için karbonhidrat ve yağ açısından zengin yiyecekler tüketmenize yol açabilir. Ancak, karbonhidrat ve yağ açısından zengin olan yiyecekler, yüksek proteinli yiyecekler kadar doyurucu değildir. Zamanla bu durum, çok fazla kalori tüketmenize ve istenmeyen kilo alımına neden olabilir, hatta obeziteye yol açabilir.

Muhabir: Handan Işıksal