Hürmüz Boğazındaki kriz nedeniyle akaryakıt fiyatlarındaki keskin artış elektrikli araç satışlarını patlattı ve dünya genelinde yeni rekorlar getirdi.
Uluslararası Enerji Ajansının Yıllık Piyasa Analizi
Uluslararası Enerji Ajansı, dünya genelindeki bataryalı otomobil satışları ile şarj altyapı şebekelerine yönelik piyasa hareketlerinin kapsamlı bir şekilde incelendiği Küresel Elektrikli Araç Görünümü başlıklı yeni raporunu yayımladı. Söz konusu resmi raporda, ABD ile İsrail ve İran hattında patlak veren sıcak savaş atmosferinin ardından Hürmüz Boğazı genelindeki ticari gemi trafiğinin ve sevkiyat akışının durma noktasına gelmesiyle tetiklenen küresel enerji krizinin, yeni nesil araç piyasası üzerindeki tüm makroekonomik yansımaları detaylıca analiz edildi.
Geçmiş Dönem Satış Grafiği ve Üretici Payları
Yayımlanan veri setine göre, dünya çapındaki elektrikli otomobil teslimatları 2025 senesinde bir önceki yıla kıyasla yıllık bazda yüzde 20 oranında bir büyüme yakalayarak 20 milyon barajını aşmayı başardı. Bu hacimle birlikte geçen yıl satışı gerçekleştirilen tüm yeni binek ve ticari araçların yüzde 25'lik dilimini elektrikli modeller meydana getirdi. Küresel ölçekte yaklaşık 40 farklı ülkede ise bu yeni nesil araçların satış payı, toplam pazar büyüklüğünün yüzde 10'una denk gelen bir seviyeye ulaştı. Sektörel üretim paylarına bakıldığında Çin, geçtiğimiz yıl dünya genelinde satılan bataryalı otomobillerin yüzde 60 gibi ezici bir çoğunluğunu tek başına piyasaya arz etti. Avrupalı ve Kuzey Amerikalı otomotiv üreticileri ise küresel üretim ekosisteminde yüzde 15'er oranında pay elde etti.
Bölgesel Pazar Dinamikleri ve Politika Değişimleri
Bu yılın ilk yarılık diliminde Çin ve Amerika Birleşik Devletleri hükümetlerinin yürürlüğe koyduğu ekonomi ve teşvik politikalarındaki yapısal değişikliklerin etkisiyle, küresel bataryalı araç satışlarında yıllık bazda yüzde 8 düzeyinde bir gerileme kaydedildi. Yaşanan bu lokal düşüş trendine tezat oluşturacak şekilde, aynı zaman dilimi içerisinde satış hacmi Avrupa kıtasında yüzde 30, Çin hariç tutulan Asya coğrafyasında yüzde 80 ve Latin Amerika pazarlarında ise yüzde 75 gibi çok ciddi oranlarda yukarı yönlü bir ivme yakaladı.
Mart Ayındaki Rekorlar ve Hürmüz Boğazı Etkisi
Dünya genelinde yaklaşık 90 ülkede mart ayı verilerine bakıldığında yeni nesil araç talebinde kitlesel bir artış gözlemlendi. Bu ülkelerin 30'unda aylık satış rakamları tarihi rekor seviyelere ulaştı. Raporda, pazar genelinde yaşanan bu ani ve güçlü büyüme dalgasının, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ticaretinin durma noktasına gelmesini takiben dünya çapında akaryakıt fiyatlarında meydana gelen fahiş artışlara karşı tüketicilerin geliştirdiği bir nevi korumacı tepki alımlarından kaynaklandığı belirtildi.
Gelecek Dönem Satış Tahminleri
Mevcut enerji krizinin yarattığı konjonktür çerçevesinde, içinde bulunulan bu yıl dünyada satışı yapılan tüm yeni vasıtaların yaklaşık yüzde 30'luk kısmını elektrikli modellerin kaplayacağı ve toplam teslimat sayısının 23 milyona dayanacağı tahmin edildi. Yaşanan yakıt krizinin de etkisiyle elektrikli araç potansiyelinin ana kilit pazarlarda daha da kemikleşeceği öngörüldü. Uzun vadeli projeksiyonlara göre, 2035 senesi itibarıyla devletler tarafından yeni bir politika değişikliğine gidilmese bile, küresel elektrikli araç parkının günümüzdeki 80 milyonluk mevcut seviyesinden tam 510 milyon adetlik devasa bir büyüklüğe erişeceği hesaplandı.
Elektrikli Araç Satışları 100'e Yakın Ülkede Rekor Kırdı
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, hazırlanan raporun detaylarına ilişkin kurumsal değerlendirmelerde bulunurken, geride kalan yılda elektrikli araç satışlarının 100'e yakın farklı ülkede rekor kırdığına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Elektrikli araçların artan popülaritesi, otomobil pazarları ve enerji sistemi genelinde önemli bir dönüşüme yol açtı ve tarihin en büyük petrol arz şokunun yaşandığı bu dönemde bir nebze de olsa rahatlama sağlıyor. İleriye baktığımızda, batarya fiyatlarında gördüğümüz düşüşler ve mevcut küresel enerji krizine yönelik olası politika tepkileri, elektrikli araç pazarlarına daha da ivme kazandıracak."
Gelişen batarya teknolojileri ve üretim maliyetlerindeki kademeli düşüşler, çevre dostu ulaştırma alternatiflerinin geleneksel pazarlara karşı elini güçlendiren temel unsurlar arasında yer aldı.
