Uzay araştırmaları çerçevesinde gerçekleştirilen roket fırlatmaları, özellikle gün doğumu ve gün batımı çevresindeki saatlerde gökyüzünde dikkat çekici görüntüler oluşturulabilir. Roketin arkasında yayılan parlak, geniş ve renkli izler, dev bir denizanasını andırdığı için "uzay denizanası" şeklinde adlandırılır. Bu görüntünün oluşmasında roketin Dünya'nın gölgesinden çıkması, egzoz gazlarının çok soğuk atmosferde buz kristallerine dönüşmesi ve yüksek irtifada geniş bir alana yayılması etkilidir.
Roketin Arkasındaki Parlak Bulut Neden Genişliyor?
Yeryüzündeki insanlar henüz güneş ışığından mahrum bir biçimde karanlıkta veya alacakaranlıkta beklerken, dikey olarak hızla yükselen bir roketin Dünya'nın gölge sınırını çok kısa zaman içinde geride bırakarak doğrudan güneş ışığı alan yüksekliğe çıktığı belirtilmektedir. Roket yakıtının yanmasıyla oluşan su buharı ve karbondioksitin, mesosfer adı verilen ve sıcaklığın eksi 90 dereceye kadar düştüğü en soğuk atmosfer katmanında ani bir biçimde donarak minik buz kristallerine dönüşmektedir.
Roket Egzozu Atmosferde Farklı Oluşumlara Yol Açabiliyor
Deniz seviyesindeki yüksek dış hava basıncının egzoz jetini dar bir sütun şeklinde tuttuğu, ancak roketin uçtuğu çok yüksek rakımlarda dış basıncın neredeyse sıfıra düşmesi nedeniyle egzoz gazlarının yan deliklerden ve nozul çıkışından kilometrelerce yana doğru patlarcasına yayıldığı ifade edilmektedir. Bu devasa kubbe şeklindeki yayılımın denizanasının kubbesini meydana getirdiği bilinmektedir.
Uzmanlar, roket kademelerinin ayrılma anlarında ve geri dönüş manevralarında ateşlenen motorların oluşturduğu yeni gaz bulutlarının yanında üst atmosferdeki farklı katmanlarda esen şiddetli rüzgarların bu parlak kuyruğu bükerek spiral bir denizanası görünümüne kavuşturduğunu anımsatmaktadır.
