Bal, insanlık tarihinin çok eski zamanlarından beri tüketilen çok faydalı bir besindir. Balın büyük bir kısmı şeker maddesinden oluşur. Çok büyük bir kısmında şeker olsa da sadece şekerde oluşmaz. Balın içinde vücudumuz için yararlı olan vitaminler, mineraller, proteinler ve arıların ürettiği özel bir sıvı yer alır.
Her Şey Çiçeklerden Toplanan Özsu ile Başlar
Çiçekli bitkiler, güneş ışığını kullanarak kendileri için besin maddesi üretirler. Bu maddelerden de nektar adı verilen tatlı bir çiçek özsuyu salgılanır. Bu suyun içinde farklı şeker türleri ile bitkisel maddeler yer alır. Her çiçeğin özsuyu birbirinden farklıdır.
Toplayıcı arılar, çiçekleri tek tek gezerek bu tatlı suları emerler. Emdikleri bu sıvıyı vücutlarında bulunan “bal midesi” olarak isimlendirilen özel bir torbada biriktirirler. Arılar bu suyu taşırken vücutlarında bazı salgılar üretilir. Bu salgılar, çiçek suyundaki ağır şekerleri vücudumuzun daha kolay sindirebileceği basit şekerlere dönüştürür.
Kovandaki Takım Çalışması
Dışarıdan kovana dönen arılar, midelerinde yer alan bu sıvıyı kovandaki işçi arılara ağız yoluyla aktarırlar. Kovandaki işçi arılar ise bu sıvıyı içlerine çekip tekrar dışarı çıkarırlar. Bunu defalarca tekrar ederler. Bu sırada arıların ürettikleri faydalı sıvılar, çiçek suyuna iyice karışır. Sıvı içinde yer alan şekerler, bu işlem sırasında dönüşmeye devam eder. İşçi arılar bu işlemi bitirince sıvıyı balmumundan yaptıkları petek gözlerin içine yerleştirirler.
Balın Suyu Nasıl Azaltılır?
Balın en önemli özelliklerinden biri içinde hiç neredeyse hiç su olmamasıdır. Bitkiden alınan çiçek suyunun beşte dördü aslında sudur. Bu kadar suyla bal oluşturulursa o ürün kısa sürede ekşiyerek bozulur.
İşçi arılar, balın bozulmaması için peteklerin başında toplanarak kanatlarını çok hızlı bir şekilde çırparlar. Tıpkı bir vantilatör gibi kovanı havalandırırlar. Bu rüzgar sayesinde peteklerin içindeki balın fazla suyu buharlaşır. Böylece balın içindeki su oranı beşte bire düşer. Daha sonrasında çiçek suyunun bala dönüşme süreci 1 ile 3 gün içinde gerçekleşir.
