Hesabınızdaki tutar, bankanın size olan yükümlülüğünü ifade ediyor. Örneğin hesabınızda 100 bin lira varsa bu rakam, söz konusu tutarı bankacılık sistemi üzerinden harcayabilmenizi, başka bir hesaba gönderebilmenizi veya şartları karşılamanız durumunda nakit olarak çekebilmenizi sağlayan bir alacağı temsil ediyor.
Para El Değiştirdiğinde
Bir hesaptan başka bir hesaba para gönderildiğinde çoğu işlemde fiziksel banknotların bir yerden başka bir yere taşınması gerekmiyor. Bunun yerine bankacılık sistemindeki hesap kayıtları güncelleniyor ve işlemin taraflarının bakiyeleri buna göre değişiyor.
Bankaların kasalarında elbette fiziksel nakit bulunuyor. Ancak toplam mevduatın tamamının banknot olarak tutulması gerekmiyor. Günlük para transferlerinin büyük bir bölümü elektronik kayıtlar üzerinden yapılıyor.
Bankaların merkez bankasında tuttukları hesaplar da bankacılık sistemindeki ödeme ve mutabakat süreçlerinde önemli rol oynuyor.
Modern bankacılığın en dikkat çekici yönlerinden biri, kredi işlemlerinin para miktarı üzerindeki etkisi.
Bir banka müşterisine kredi kullandırdığında, kredi tutarını müşterinin hesabına yatırarak yeni bir mevduat kaydı oluşturabiliyor. Böylece müşterinin hesabında daha önce bulunmayan yeni bir bakiye ortaya çıkıyor.
Bu işlem, bankanın kasasından aynı miktarda banknot çıkarıp müşteriye verdiği anlamına gelmiyor. Bankanın bilançosunda kredi bir varlık olarak yer alırken, müşterinin hesabına yazılan mevduat bankanın yükümlülüğü oluyor.
Kredi geri ödendiğinde ise oluşturulan mevduatın ilgili bölümü sistemden çıkıyor. Bu nedenle ekonomideki para miktarını yalnızca basılan banknot ve madeni paralar üzerinden değerlendirmek yeterli olmuyor.
Bankalar Sınırsız Kredi Verebilir mi?
Bankalar istedikleri miktarda para oluşturamazlar. Kredi verme kapasitesi; sermaye yeterliliği, likidite koşulları, yasal düzenlemeler, bankanın fonlama imkanları, müşterilerin kredi talebi ve kredi riskleri gibi birçok faktöre bağlı.
Ayrıca verilen kredi başka bir bankaya yapılan ödeme yoluyla sistem içerisinde hareket ettiğinde bankalar arasında ödeme ve mutabakat gerçekleşiyor.
Dolayısıyla bir banka hesabındaki 100 bin lirayı, bankanın kasasında bekleyen 100 bin liralık banknot şeklinde düşünmek doğru değildir. Modern bankacılıkta paranın önemli bir bölümü, fiziksel olarak bir yerde duran nakitten ziyade bankaların bilanço ve hesap sistemlerindeki kayıtlar üzerinden varlık gösteriyor.
