Türkiye, yapay zeka alanında uluslararası alandaki etkinliğini artırmak ve yerli teknoloji ürünlerinin küresel pazarlara erişimini kolaylaştırmak maksadıyla diplomasi trafiğini hızlandırmaya hazırlanıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı çerçevesinde, farklı ülkeler ve uluslararası kuruluşlarla yeni işbirliği mekanizmalarının oluşturulması hedefleniyor.
Bu kapsamda Türkiye'nin küresel yapay zeka standartlarının şekillenmesine daha fazla katkı sunması, yerli yapay zeka ürünlerinin ihracatının kolaylaştırılması ve bölgesel ölçekte güçlü bir teknoloji ekosistemi kurulması amaçlanıyor.
2027 Sonuna Kadar 5 Ülkeyle Anlaşma Hedefi
Türkiye'nin uluslararası yapay zeka diplomasisinde önümüzdeki döneme ilişkin hedefleri de duyuruldu.
Buna göre 2027 sonuna kadar en az 5 ülkeyle ikili yapay zeka iş birliği çerçeve anlaşması imzalanması planlanıyor. Bunun yanı sıra en az 3 uluslararası kuruluşla mutabakat anlaşması yapılması da açıklanan hedefler arasında yer alıyor.
Türkiye ayrıca en az 3 hedef pazarda yapay zeka ürünleri ve modellerinin ihracatını kolaylaştıracak karşılıklı tanıma veya uygunluk iş birliklerini başlatmayı amaçlıyor.
Küresel Platformlar da İhmal Edilmeyecek
Türkiye, yapay zeka konusundaki uluslararası çalışmalarını yalnızca ikili anlaşmalarla sınırlı tutmayacak.
OECD Yapay Zeka İlkeleri ve Küresel Yapay Zeka Güvenliği Ağı'nın yanı sıra Birleşmiş Milletler ve G20 platformlarında yürütülen yapay zeka çalışmalarına katkının sürdürülmesi planlanıyor.
ISO/IEC, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) ve UNESCO gibi standart ve etik yönetişim alanında faaliyet gösteren platformlarda da Türkiye'nin teknik katkısının artırılması hedefleniyor.
Bu süreçlerde Türkiye tarafından teknik görüş ve pozisyon belgeleri hazırlanması, ortak bildirilere katkı sunulması ve ilgili çalışma gruplarında daha etkin şekilde yer alınması öngörülüyor.
Somut Neticeler Alınmak İsteniyor
Yeni dönemde kurulacak uluslararası iş birliklerinin başarısı yalnızca imzalanan anlaşmaların niceliğiyle değerlendirilmeyecek.
İş birliklerinin ardından teknik çalışma gruplarının kurulması, ortak test protokollerinin hazırlanması, karşılıklı tanıma mekanizmalarının oluşturulması, ortak proje çağrılarının açılması ve veri ile hesaplama kaynaklarının paylaşımına yönelik modeller geliştirilmesi gibi somut neticeler aranacak.
Ayrıca söz konusu iş birliklerinin yerli yapay zeka ürünlerinin yurt dışına açılmasına katkı sağlayıp sağlamadığı da takip edilecek. Elde edilen sonuçların yıllık ilerleme raporlarıyla izlenmesi planlanıyor.
Veri Paylaşımında Güvenlik ve Hukuk Öncelikli Olacak
Yapay zeka alanındaki uluslararası iş birliklerinde veri paylaşımı da önemli başlıklardan biri olacak.
Bu kapsamda Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), uluslararası veri koruma yükümlülükleri ve veri egemenliği ilkelerinin yanı sıra ulusal güvenlik, karşılıklılık, ticari sır ve fikri mülkiyet haklarının korunmasına dikkat edilecek.
Türkiye'nin önümüzdeki dönemde artırmayı planladığı yapay zeka diplomasisiyle hem uluslararası standartların oluşturulmasında daha etkin rol üstlenmesi hem de yerli yapay zeka ürünlerinin küresel pazarlara erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor.
