Gelirleri ve birikimleri yeterli olduğu hâlde kendilerini maddi açıdan yetersiz hisseden kişiler, sahip oldukları imkânlarla kendi finansal durumlarına ilişkin algıları arasında belirgin bir fark yaşayabiliyor. Money dysmorphia, kişinin maddi koşullarının iyi olmasına rağmen kendisini olduğundan daha yetersiz veya güvencesiz görmesini ifade ediyor.
Sosyal Medya Etkisi
Money dysmorphia'nın ortaya çıkmasında sosyal medyanın önemli bir etkisi bulunuyor. Sosyal medya, kişinin kendi maddi durumunu değerlendirme biçimini de etkileyebiliyor. Kullanıcılar her gün daha büyük evler, lüks otomobiller, pahalı tatiller ve yüksek gelirlerle ilgili paylaşımlarla karşılaşıyor. Bu görüntüler, kişinin kendi yaşam standardına ilişkin beklentilerini değiştirebiliyor.
Daha önce rahat ve yeterli görülen bir yaşam, başkalarının sahip olduklarıyla kıyaslandığında yetersiz görünmeye başlayabiliyor. Böylece kişinin geliri veya ekonomik koşulları değişmediği halde kendisini maddi açıdan daha geride hissetmesi mümkün olabiliyor.
Money Dysmorphia Yaşayanların Ortak Özellikleri
Money dysmorphia yaşayan kişilerde bazı ortak davranışlar görülebiliyor. Bu davranışların öne çıkanları şöyle sıralanabilir:
- Maddi açıdan zorunlu olmadığı hâlde harcamaları aşırı şekilde kısmak ve ihtiyaç duyduğu şeyleri almaktan kaçınmak.
- Geliri ve birikimi yeterli olsa dahi gelecekte parasız kalacağı endişesini taşımak.
- Alışverişlerinin çoğunda gereksiz yere para harcadığını düşünerek kendisini kötü hissetmek.
- Banka hesabındaki birikim veya gelir gibi somut göstergeler yeterli olsa bile kendisini maddi açıdan güvende görmemek.
Gelirin Artması da Finansal Tatmin Sağlamayabiliyor
Money dysmorphia'nın dikkat çeken yönlerinden biri de gelirin yükselmesinin kişinin kendisini her zaman daha güvende veya rahat hissetmesini sağlamaması. Gelir arttıkça yaşam standardı da değişebiliyor; daha iyi bir ev, daha pahalı bir otomobil, daha fazla seyahat ve daha yüksek tüketim beklentisi ortaya çıkabiliyor.
Söz konusu beklentiler yükseldikçe kişi daha fazla kazanmasına rağmen kendisini maddi açıdan yeterli görmeyebiliyor. Dolayısıyla sorun yalnızca sahip olunan paranın miktarıyla değil, kişinin kendi finansal durumunu hangi ölçütlere göre değerlendirdiğiyle de ilgili oluyor.
Gerçek Finansal Durum ile Algı Aynı Olmayabiliyor
Bu nedenle money dysmorphia yalnızca gelir düzeyiyle açıklanabilecek bir durum olarak görülmüyor. Sosyal karşılaştırma, yaşam standardı beklentileri ve ekonomik belirsizlik de kişinin paraya bakışını etkileyebiliyor.
Kısacası daha fazla paraya sahip olmak, her zaman daha zengin hissetmek anlamına gelmiyor. Bazen kişinin finansal durumu değişmezken, kendi parasına ve yaşam standardına bakış biçimi değişebiliyor.
