Sovyetler Birliği döneminde 1970 yılında başlatılan ve dünyanın en derin yapay noktası unvanını sürdüren Kola Derin Sondajı, yerkabuğunun derinliklerine ilişkin bilinmeyenleri ortaya çıkarmayı sürdürüyor. Rusya’nın Kola Yarımadası’nda yapılan ve 12 bin 262 metre derinliğe erişen bu devasa sondaj projesi, yerin altındaki yüksek sıcaklıklar ve teknik olanaksızlıklar sebebiyle 1994 yılında durdurulmuştu.
Bilim insanları, proje başlangıç aşamasında 7 kilometrelik derinlikte granitten bazalta geçiş yapılacağını tahmin ederken, sondaj sonuçları bu katmanın tümüyle parçalanmış granitten oluştuğunu gösterdi. 12 kilometreyi geçen derinlikte karşılaşılan su varlığı ise yerbilimciler için en ilginç keşiflerden biri oldu.
Yüksek Sıcaklık ve Teknik Zorluklar Projenin Sonu Oldu
Sondajın planlanan 15 bin metre amacını yerine getirememesinin en önemli sebebi, yerin derinliklerinde ölçülen aşırı yüksek sıcaklıklar olarak gösteriliyor. Bilimsel modellerde 100 santigrat derece civarında olması beklenen sıcaklığın 12 kilometre derinlikte 180 santigrat dereceye kadar yükselmesi, matkap uçlarının ve teknik ekipmanların niteliğini kaybetmesine neden oldu. Kayaların plastikleşmeye başladığı bu ekstrem şartlar, insan yapısı bir aracın erişebileceği fiziksel sınırları da belirlemiş oldu.
