Nükleer enerjinin küresel açıdan yeniden ivme kazanmasıyla ortaya çıkan yüksek seviyeli radyoaktif atıkların güvenli yönetimi kapsamında tarihi bir dönüm noktası yaşanıyor. Finlandiya'da inşa edilen ve dünyanın ilk derin jeolojik nükleer atık deposu olma unvanına sahip olan Onkalo tesisi, faaliyete geçmeye gün sayıyor. Nükleer enerji uzmanları, yüzbinlerce yıl boyunca tehlikeye neden olabilecek kullanılmış nükleer yakıtların yeraltında kalıcı olarak kalmasının oluşturduğu çevre problemine çözüm sunduğunu belirtiyor.
Radyoaktif Atıklar Yeraltında Nasıl Mühürlenir?
Olkiluoto Adası'nda bulunan Onkalo tesisi, yer yüzeyinin 450 metre altındaki kararlı granit ana kayaya oyulmuş büyük tünel ağlarından oluşmaktadır. Kullanılmış nükleer santral yakıtları ilk etapta korozyona dayanıklı dökme demir ve yüksek saflıktaki bakır kapsüller içerisine aktarılır. Hazırlanan bu kapsüller yeraltındaki dikey galeri tünellerine yerleştirilmesinin ardından etrafları su geçirgenliğini engelleyen bentonit kili ile kaplanır. Bu çok katmanlı koruma barajı söz konusu atıkları deprem, yeraltı suyu hareketi ve dış etkenlerden izole etmektedir.
Onkalo Projesi Çevre Güvenliğini Nasıl Sağlar?
Tesisin kapasitesi dolduktan sonra giriş tünellerinin kapatılarak betonlanması ve sahanın doğaya bırakılması planlanmaktadır. Tesis, insan müdahalesine ve devamlı bakıma gerek duymadan uzun yıllar boyunca radyoaktif sızıntı riskini sıfır düzeyinde tutacak biçimde tasarlanmaktadır. Küresel nükleer endüstrisi için büyük bir önem teşkil eden bu yaklaşım, geçici depolama tesislerinin oluşturduğu riskleri azaltmayı hedeflemektedir.
