Dünya’da bir gün 24 saat olarak kabul ediliyor ancak gezegenin dönüş hızı sabit değil. Günün uzunluğu, zaman içinde birkaç milisaniyelik değişimler gösterebiliyor.
Bu değişimin en önemli nedenlerinden biri Ay. Dünya ile Ay arasındaki kütleçekim, okyanuslarda gelgitlere neden oluyor. Gelgitlerin oluşturduğu sürtünme ise Dünya’nın dönüş enerjisinin bir bölümünü dağıtarak gezegenin dönüşünü yavaşlatıyor.
Ay Uzaklaştıkça Dünya Yavaşlıyor
Dünya’nın dönüşü yavaşlarken Ay da gezegenden uzaklaşıyor. Ay, her yıl yaklaşık 3,8 santimetre daha uzak bir yörüngeye ilerliyor.
Bu iki olay birbirinden bağımsız değil. Gelgitler sırasında Dünya’nın dönüşünden gelen açısal momentumun bir bölümü Ay’ın yörüngesine aktarılıyor. Böylece Dünya’nın dönüşü yavaşlarken Ay’ın yörüngesi genişliyor.
Günün Uzunluğunu Sadece Ay Belirlemiyor
Dünya’nın dönüş hızında kısa süreli değişikliklere atmosfer, okyanuslar ve gezegenin iç yapısı da neden olabiliyor. Rüzgarların hareketi, okyanuslardaki akıntılar ve mevsimsel değişimler gün uzunluğunu milisaniyeler seviyesinde değiştirebiliyor.
İklim değişikliğinin de bu sürece etkisi bulunuyor. Kutuplardaki buzların erimesiyle suyun daha düşük enlemlere taşınması, Dünya’nın kütle dağılımını değiştiriyor. Bu değişim de gezegenin dönüşünü çok küçük miktarlarda yavaşlatıyor.
Bir Gün 25 Saat Olacak mı?
Dünya’nın dönüşü uzun vadede yavaşlamaya devam ederse günler de uzayacak. Ancak 24 saatlik günün 25 saate çıkması milyonlarca yıl alacak.
Üstelik Dünya’nın dönüşü her dönemde aynı hızda yavaşlamıyor. Ay’ın uzaklaşması, atmosfer, okyanuslar, buzullar ve gezegenin içindeki hareketler bu süreci zaman zaman hızlandırıp yavaşlatabiliyor.
Bugün birkaç milisaniyelik değişimler günlük hayat açısından fark edilmese de Dünya’nın uzun tarihine bakıldığında durum farklı. Milyonlarca yıl önce bir Dünya günü bugünkünden daha kısaydı. Gelecekte ise gezegenin dönüşündeki değişimlerle birlikte günler çok yavaş biçimde uzamaya devam edecek.
