Küresel emtia piyasaları, geçtiğimiz haftayı risk unsurlarının öne çıktığı dalgalı bir seyirle tamamladı.
Değerli metaller yatırımcıların güvenli liman arayışıyla yükselirken, enerji, sanayi ve tarım emtiaları büyüme endişeleri ve arz fazlası beklentileriyle yön bulmakta zorlandı.
ABD ile Çin arasındaki ticari tansiyonun sürmesi ve ABD federal hükümetinin hâlâ kapalı olması fiyatlamalar üzerinde etkili olurken, piyasalar esas olarak ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın mesajları ile ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin tarifelerine ilişkin açıklamalarına odaklandı.
Powell’ın “güvercin” tondaki değerlendirmeleri ile Trump’ın tarifelerin “sürdürülebilir” olmadığı yönündeki sözleri, haftanın ana gündemini oluşturdu.
Yatırımcılar şimdi gözlerini Fed’in para politikası üzerinde belirleyici olacak enflasyon verilerine çevirmiş durumda.
Trump, Çin’e uygulanması planlanan yüzde 100 tarifenin “sürdürülebilir” olmadığını belirterek, “Çin ile ilişkilerimiz iyi olacak ama adil bir anlaşma yapmalıyız” dedi.
Ayrıca, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile birkaç hafta içinde görüşeceğini açıklayan Trump, “Her iki taraf için de iyi olacak bir anlaşma yapacağımızı düşünüyorum” ifadesini kullandı.
ABD’de federal hükümetin kapanması nedeniyle veri akışında aksamalar yaşanırken, Fed’in yakından izlediği enflasyon verisinin açıklanması gelecek haftaya kaldı.
Öte yandan, Ulusal İşletme Ekonomisi Derneği (NABE) toplantısında konuşan Powell, bilanço küçültme sürecinin önümüzdeki aylarda sona erebileceğini ifade etti.
Powell, “Enflasyon hala yüksek, bu durumun daha uzun sürme riski var. Ancak iş gücü piyasasında belirgin aşağı yönlü riskler görüyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Fed’in Bej Kitap raporunda, düşük ve orta gelirli hanelerin artan fiyatlar nedeniyle indirim ve kampanyalara yöneldiği, yüksek tarifeler ve zayıf talep sebebiyle zorlu piyasa koşullarının sürdüğü belirtildi.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ise küresel büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3’ten yüzde 3,2’ye yükseltti.
Asya cephesinde ise Çin’deki deflasyonist baskılar hafiflese de etkisini sürdürdü. Ülkede eylül ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 0,3 azalarak beklentilerin üzerinde geriledi.
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 2,3 düşüşle tahminlere paralel gerçekleşti. Bu veriler, Çin ekonomisinde toparlanmanın zayıf seyrettiğini gösterdi.
Bu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,93 ile nisan ayından bu yana en düşük seviyeye indi ve haftayı yüzde 4,01’den tamamladı.
Dolar endeksi ise yüzde 0,6 azalışla 98,4 seviyesine geriledi.
Altın Üst Üste 9. Haftada da Yükseldi
Hafta boyunca değerli metaller, ABD-Çin arasındaki ticaret gerilimi ve ABD federal hükümetinin kapanmasının yarattığı belirsizlikle yükselişini sürdürdü.
Ancak haftanın son gününde doların güçlenmesi ve Trump’ın “yüzde 100 gümrük tarifesi sürdürülemez” açıklamasıyla tansiyonun düşmesi, kazançların bir kısmını sınırladı.
Powell’ın güvercin açıklamaları Fed’in faiz indirimi beklentilerini artırırken, değerli metalleri destekleyen bir diğer unsur oldu.
Altının ons fiyatı üst üste dokuzuncu haftada da yükselerek haftayı 4 bin 250 dolardan kapattı ve hafta içinde 4 bin 379,42 dolar ile rekor kırdı.
Gümüş de arz sıkıntısı ve altındaki güçlü ivmenin etkisiyle 54,71 dolarla tarihinin en yüksek seviyesini gördü ve haftayı 52 dolardan tamamladı.
Paladyum yüzde 5,3, gümüş yüzde 3,8, altın yüzde 5,8, platin ise yüzde 4,9 oranında değer kazandı.
Buna karşılık, Çin’deki zayıf makroekonomik göstergeler ve ABD’deki hükümet kapanmasının küresel talebe yönelik kaygıları artırması baz metallerde karışık bir tabloya neden oldu.
Bakır ve alüminyum değer kazanırken, nikel, çinko ve kurşun fiyatlarında düşüş görüldü.
Petrol Fiyatları Arz Endişesiyle Geriledi
Brent petrol fiyatları, arz fazlası ve jeopolitik risklerin azalmasıyla düşüş kaydederken, ABD ve Çin’den gelen ticari yumuşama sinyalleri geçici toparlanma sağladı. Yine de Brent haftayı düşüşle tamamladı.
ABD Başkanı Trump’ın Rusya-Ukrayna savaşını sonlandırmak için zirve planladığını açıklaması ve Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) 2026’da arz fazlasının büyüyeceğini öngörmesi, fiyatların 61,04 dolara kadar gerilemesine neden oldu.
ABD ham petrol stoklarının 3,5 milyon varil artışla 423,8 milyon varile yükselmesi ve günlük üretimin 13,6 milyon varille rekor kırması da fiyatlar üzerinde baskı yarattı.
ABD doğal gaz piyasasında da ılıman hava beklentileri ve azalan ısıtma talebi fiyatları zayıflattı. Brent petrol haftalık bazda yüzde 1,4, doğal gaz ise yüzde 3,2 değer kaybetti.
Tarım Emtiaları Dalgalı Seyir İzledi
Tarım ürünleri piyasasında ise ABD’deki ticaret politikaları ve hava koşulları belirleyici oldu.
Arz fazlası endişeleri fiyatları baskılarken, ABD-Çin gerginliğinin hafiflemesi fiyatlara sınırlı destek sağladı.
Soya fasulyesi, ABD’de hasadın yüzde 60’ı aşması ve iç talebin güçlü seyrini sürdürmesiyle değer kazandı.
Çin ile ilişkilerin yumuşaması da fiyatları destekledi. Pirinç piyasasında ise Hindistan’ın ihracat yasağını kaldırmasıyla arz fazlası oluştu ve fiyatlar son 7 yılın en düşük seviyelerine geriledi. Buğday, mısır ve soya fasulyesi yükselirken, pirinç geriledi.
Kahve fiyatları, ABD tarifelerinin arzı kısıtlaması ve Brezilya’daki kuraklık nedeniyle yüksek seyrini korudu.
Uzmanlar, yağış eksikliğinin 2026 mahsulünü tehdit edebileceği uyarısında bulundu.
Kakao piyasasında ise yıl boyunca görülen sert yükselişin ardından gelen kâr satışları fiyatları aşağı çekti. Kuzey Amerika’daki güçlü talep, düşüşleri sınırladı.
Analistler, 2025-2026 sezonunda küresel kakao fazlası oluşacağına dair beklentilerin fiyatlar üzerinde baskı yarattığını belirtti.
Intercontinental Exchange verilerine göre, kahve yüzde 6,4, pamuk yüzde 0,7 artarken, şeker yüzde 3,5, kakao ise yüzde 1,2 oranında değer kaybetti.
