Küresel enerji verimliliğinde 2030 hedeflerine ulaşılması için mevcut ilerleme hızının önemli ölçüde artırılması gerekiyor. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı, COP31 Başkanlığı ve Küresel Yenilenebilir Enerji İttifakı tarafından hazırlanan rapora göre, 2025’te yüzde 1,7 olan enerji yoğunluğu iyileşmesinin 2026-2030 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,6’ya yükselmesi gerekiyor.
Raporda, 2030’a kadar yıllık ortalama yüzde 4’lük enerji yoğunluğu iyileşmesi hedeflendiği, ancak mevcut performansın bu hedefin gerisinde kaldığı belirtildi.
Yıllık Yatırımın 3,2 Trilyon Dolara Çıkması Gerekiyor
Enerji verimliliğinde hedeflenen seviyeye ulaşabilmek için özellikle binalar, ulaşım ve sanayi alanlarındaki yatırımların hızlandırılması gerektiği vurgulandı.
2025’te enerji verimliliği ve tasarrufuna yönelik küresel yatırımlar 369 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, bu tutarın 2026-2030 döneminde yıllık ortalama 3,2 trilyon dolara yükseltilmesine ihtiyaç duyulduğu hesaplandı.
Gelişmekte olan ülkelerde yüksek finansman ve sermaye maliyetleri yatırımların önündeki önemli engeller arasında gösterildi. Bu ülkelerin Ulusal Katkı Beyanlarının yüzde 75’inden fazlasında hedeflerin gerçekleştirilebilmesi için uluslararası finansal desteğe ihtiyaç duyulduğu belirtildi.
Elektrifikasyon Verimlilikte Kilit Rol Oynuyor
Raporda, nihai tüketim sektörlerinin doğrudan elektrifikasyonunun enerji verimliliğini artırmada önemli rol oynayacağı ifade edildi.
Elektrikli araçlar ve ısı pompaları gibi teknolojilerin fosil yakıtlı alternatiflere göre daha verimli çalışmasının, elektrik tüketimi artsa bile toplam nihai enerji talebini azaltabileceği değerlendirildi.
Nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2023’teki yüzde 23 seviyesinden 2030’da yüzde 30’a yükselmesi gerektiği belirtildi. COP31 Başkanlığının 2035 hedefinde ise bu oranın yüzde 35’e çıkarılması öngörülüyor.
Binalar ve Ulaşımda Elektriğin Payı Artacak
Elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının 2030’a kadar binalarda yüzde 36’dan yüzde 53’e, sanayide yüzde 27’den yüzde 31’e, ulaştırmada ise yüzde 1’den yüzde 7’ye yükselmesi gerekiyor.
IRENA’ya göre elektrikli ısı pompaları geleneksel kazanlara kıyasla yaklaşık yüzde 300-400, elektrikli araçlar ise içten yanmalı motorlu araçlara göre yaklaşık yüzde 60-80 daha yüksek verimlilik sağlayabiliyor.
Elektrikli Araç Sayısında 360 Milyon Hedefi
Rapora göre, 2024’te yaklaşık 57 milyon olan bataryalı elektrikli ve şarj edilebilir hibrit hafif binek araç sayısının 2030’da 360 milyona çıkması gerekiyor.
Bu seviyeye ulaşılması halinde elektrikli araçların küresel araç filosunun yaklaşık yüzde 20’sini oluşturması bekleniyor.
Dönüşümün yalnızca elektrikli araç satışlarının artmasıyla sınırlı kalmaması gerektiği belirtilirken, şarj altyapısının geliştirilmesi, toplu taşımanın güçlendirilmesi ve ulaşım talebinin azaltılmasına yönelik politikaların da devreye alınması gerektiği vurgulandı.
Ülkelerin Yalnızca Yüzde 43’ünün Sayısal Hedefi Var
Raporda incelenen 120 ulusal iklim planının yüzde 90’ında enerji verimliliğine yer verildiği, ancak ülkelerin yalnızca yüzde 43’ünün ölçülebilir ve sayısal bir verimlilik hedefi belirlediği aktarıldı.
Enerji verimliliği standartlarının, enerji etiketleme sistemlerinin, mali teşviklerin ve bina yenileme politikalarının güçlendirilmesinin 2030 hedeflerine ulaşılmasında belirleyici olacağı kaydedildi.
