Resmi birimlerce açıklanan enflasyon verileri ile halkın hissettiği fiyat artışları arasındaki fark, bireysel harcama alışkanlıklarından kaynaklanıyor. Her ailenin yaşam tarzı ve harcama farklılıkları enflasyon oranını kişiden kişiye değiştiriyor.
Harcama alışkanlıkları incelendiğinde ihtiyaçların bireysel bütçeleri nasıl şekillendirdiği net bir şekilde görülüyor. Örneğin, yeni evli bir çiftin bütçesinde ev eşyası, eğlence, kültür ve ulaşım giderleri ağırlık yapıyor. Çocuklu bir ailenin harcamalarında ise gıda, eğitim, bebek bezi ve kırtasiye malzemeleri gibi kalemler ön plana çıkıyor.
80 Milyon Farklı Sepet, Tek Bir Ortalama
Her bireyin tüketim ihtiyaçları farklı olduğu için aslında herkesin kendine özgü bir enflasyonu bulunuyor. Ülke genelinde yaşayan milyonlarca kişi için ayrı ayrı hesap yapmak imkânsız olduğundan TÜİK hesaplama yaparken ortak bir yöntem izliyor.
Tüm ülkeyi temsil edecek şekilde belirlenen 400'den fazla mal ile hizmeti içeren bir tüketici sepeti oluşturuluyor. Bu sepetin içinde ayakkabıdan sürücü kursu ücretine, bebek bezinden posta masraflarına kadar pek çok farklı kalem yer alıyor. Ürünlerin sepetteki ağırlıkları Türkiye genelindeki ortalama tüketim oranlarına göre hesaplanıyor.
Açıklanan resmi veriler, bireysel harcamalarla birebir aynı olmasa da Türkiye'nin genel ekonomik tablosunu yansıtması bakımından önemli bir veri kaynağı olarak görülüyor. Kişisel bütçedeki farklılıklar tamamen bireysel tercihlerin genel ortalamadan ayrıldığı noktalarda meydana geliyor.
