Biyolojik olarak ikizler, tek yumurta ikizleri (monozigotik ikizler) ve çift yumurta (dizigotik) ikizleri olmak üzere iki ana grupta sınıflandırılır.
Tek yumurta ikizleri, tek bir yumurtanın döllenmesinin ardından ikiye bölünmesiyle oluşurken, çift yumurta ikizleri ise iki ayrı yumurtanın farklı spermlerle döllenmesi ile oluşur. Çift yumurta ikizlerinde genetik anlamda çok bir benzerlik yaşanmazken, tek yumurta ikizlerinde ise benzerlik oranı oldukça yüksektir. Bununla birlikte ikizlerin parmak izlerinin benzerlik taşıdığına ilişkin görüş gerçeklik taşımaz.
Parmak İzleri Nasıl Oluşur?
Parmak izi desenleri, fetal gelişimin 13. ve 19. haftaları arasında biçimlenmektedir. Bu aşamada genetik yapı ana bir hat oluştursa dahi rahimde bulunan çevresel etkenler belirleyici nitelik taşır.
Parmak izi, bu boyutu ile bir fenotip örneğidir çünkü genetik özellikler ile gelişim ortamının etkileşiminin bir sonucu olarak oluşur.
Parmak izlerinin aynı olmamasına neden olan etkenler ise şu şekilde sıralanabilir:
-
Rahim içindeki besin dağılımı
-
Göbek kordonunun uzunluğu
-
Kan akışı ve kan basıncı
-
Fetüsün rahim içindeki duruşu
-
Parmakların gelişme hızı
İkizlerin Parmak İzleri Neden Aynı Olamaz?
Bilimsel çalışmalar sonucunda, tek yumurta ikizlerinin aynı parmak izlerine sahip olduğuna ilişkin hiçbir net kanıt bulunmamaktadır. Washington Eyaleti İkiz Kayıtları’na göre özdeş ikizler ilmek, kemer ve düğüm gibi ana parmak izi desenlerinde paralellik gösterebilir. Bunun yanı sıra benzerlikler, detaylı incelemelerde farklılık göstermektedir.
Ulusal Adli Bilim Teknoloji Merkezi de günümüze kadar, tek yumurta ikizleri dahil olmak üzere iki farklı bireyin aynı parmak izine sahip olduğunun kanıtlanamadığını vurgulamaktadır. Bu sebeple adli olaylarda parmak izi eşleştirmesi yapılırken tüm parmaklardan alınan izler ayrı şekilde değerlendirilmektedir.
Tek yumurta ikizlerinin neden aynı parmak izine sahip olmadığının yanıtı, hem sahip olduğu genetik ve çevresel özellikler hem de anne karnında meydana gelen gelişim ortamında da saklıdır.
Bilimsel bulgulara göre parmak izi desenleri, fetal gelişimin on üçüncü ve on dokuzuncu haftaları süresince gerçekleşmektedir.
Kalıtsal miras, başta ikizlerin parmak izlerinde ilmekler ve kemerler gibi temel şablonlar oluştursa da, durum ilerledikçe sürece müdahil olan dış faktörler bu desenleri birbirinden tamamen farklılaştırır.
