Uluslararası Para Fonu çatışmaların ekonomilerde yarattığı üretim kayıplarının on yıl boyunca silinmediğini ve etkisinin doğal afetleri bile geride bıraktığını açıkladı.
Küresel askeri harcamalardaki devasa artışın kamu borçlarını ve bütçe açıklarını rekor seviyeye taşıdığını belgeleyen rapor ekonomik çöküş riskine karşı uyardı.
Savaşların Ekonomik Bedeli Doğal Afetleri Geçti
Uluslararası Para Fonu 14 Nisan tarihinde yayımlanacak olan Dünya Ekonomik Görünüm Raporu bünyesindeki savunma ve çatışma odaklı analizlerini paylaştı.
Raporda aktif savaş sayısının İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki en yüksek seviyelere ulaştığına işaret edilerek silahlı çatışmaların sadece insani değil derin makroekonomik sonuçlar doğurduğu ifade edildi. Analizler çatışma yaşayan ekonomilerde üretimin finansal krizler veya şiddetli doğal afetlerden çok daha büyük ve kalıcı bir düşüş sergilediğini ortaya koydu.
Üretim Kayıpları On Yıl Sonra Bile Silinmiyor
IMF verilerine göre ortalama bir çatışma ekonomisinde savaşın başlangıcıyla birlikte üretimde keskin bir gerileme yaşandı. Beş yıllık bir süreçte kümülatif kayıpların yaklaşık yüzde 7 seviyesine ulaştığı belirtilirken çatışmanın üzerinden on yıl geçse bile üretim kayıplarının telafi edilemediği vurgulandı. Savaş sonrası toparlanma süreçlerinin son derece yavaş ve düzensiz ilerlediğine dikkat çekilen raporda ekonomik iyileşmenin tamamen barışın kalıcılığına bağlı olduğu kaydedildi. Çatışmanın nüksettiği kırılgan ortamlarda ise toparlanmanın sıklıkla durma noktasına geldiği aktarıldı.
Savunma Harcamalarında Korkutan Artış
Dünya genelinde savunma harcamalarındaki hızlı yükseliş raporun en çarpıcı bölümlerinden birini oluşturdu. Son 5 yıllık dönemde ülkelerin yaklaşık yarısının askeri bütçelerini artırdığı ve dünyanın en büyük savunma firmalarının silah satışlarının 20 yılda reel olarak iki katına çıktığı dile getirildi. Jeopolitik gerilimler yoğunlaştıkça bu eğilimlerin devam etmesi beklenirken büyük savunma harcaması patlamalarının özellikle yükselen piyasa ve gelişmekte olan ekonomilerde daha sık hale geldiği vurgulandı.
Kamu Borcu ve Bütçe Açıkları Alarm Veriyor
İki buçuk yıldan fazla süren tipik bir harcama patlaması döneminde savunma giderlerinin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla içindeki payı yaklaşık 2,7 puan artıyor. Bu artışın yaklaşık üçte ikisinin ise daha yüksek bütçe açıklarıyla finanse edildiği hatırlatıldı. Savunma birikimleri ilgili sektörlerde tüketim ve yatırımı artırarak kısa vadede ekonomik faaliyeti canlandırsa da enflasyonu geçici olarak yükseltiyor. Bir birikimin başlamasından sonraki üç yıl içinde mali açıklar GSYH'nin yaklaşık 2,6 puanı kadar kötüleşirken kamu borcunun yaklaşık 7 puan arttığı kaydedildi. Bu durum orta vadede ekonomiler için aşılması güç zorluklar yaratıyor.
IMF raporundaki bulgular artan askeri harcamaların ve bitmek bilmeyen çatışmaların küresel refahı uzun vadede ciddi şekilde tehdit ettiğini ortaya koyuyor.
