Mutfakta sık karşılaşılan problemlerden biri olan cam kavanozların içerisine kaynar su konulduğunda çatlaması, sıcaklığın cam yüzeyinde eşit biçimde dağılmamasından kaynaklanır. Kaynar suyla temas eden iç yüzey hızla ısınırken dış yüzeyin soğuk kalması, camın farklı bölgelerinde genleşme farkı oluşturur. Bu durum camın dayanabileceği sınırları aşan bir gerilime sebebiyet verebilmektedir.

Yapılan araştırmalara göre cam kavanozların kaynar su karşısında çatlamasının ana sebebi yüksek sıcaklığın yanında sıcaklığın camın tamamına ne kadar hızlı yayılmasıdır. Kavanozun önceden ısıtılması ise iki yüzey arasındaki sıcaklık farkını ve buna bağlı termal gerilimi düşürebilmektedir.

Cam Kavanoz Kaynar Suyla Temas Edince Ne Oluyor?

Camın ısıyı yavaş ileten bir malzeme olması sebebiyle kaynar su temas ettiği esnada iç yüzeyin aniden ısınarak genişlemek istediği, bununla birlikte arkasındaki soğuk katmanın bu genleşmeye direnç gösterdiği belirtilmektedir. Katmanlar arasındaki bu gerilme farkının camın dayanıklılık sınırını aşması halinde çatlaklar kaçınılmazdır. Standart kavanoz camının ani sıcaklık değişimlerinde belirli bir eşik değerine sahip olmakta, oda sıcaklığındaki bir kavanoza doğrudan kaynar su dökmek ise bu güvenli eşiği fazlasıyla aşmaktadır.

Dijital Sağlık Teknolojileri Sağlık Sektörünü Nasıl Dönüştürüyor?
Dijital Sağlık Teknolojileri Sağlık Sektörünü Nasıl Dönüştürüyor?
İçeriği Görüntüle

Ön Isıtma Uygulamasının Rolü ve Ani Soğutma Tehlikeleri

Kullanım öncesinde kavanozun sıcak suyla ön ısıtmadan geçirilmesinin iç ve dış yüzey arasındaki sıcaklık farkını düşürdüğü için termal gerilmeyi yarı yarıya azalttığı bilinmektedir. Bu sebeple ev tipi konserve rehberlerinin doldurma işlemine kadar kavanozların sıcak tutulmasını önerdiği kaydedilmektedir. Analistler, ani ısıtma işlemlerinin cam yüzeyini sıkıştırarak dayanım sağladığını, bunun yanı sıra sıcak bir kavanozun buzlu suya veya ıslak zemine konulmasının dış yüzeyi hızla büzüştürerek çok daha şiddetli bir çekme gerilmesi oluşturduğunu ve çatlama riskini artırdığını vurgulamaktadır.

Muhabir: Sibel BAY