Soğuk havalarda meydana gelen buzlanma, özellikle sürücüler açısından önemli riskleri beraberinde getirir.
Köprüler ve üst geçitlerin, normal yol yüzlerine oranla daha erken buz tutması, fizik ve kimya kurallarıyla açıklık kazanmalıdır.
Köprüler Neden Daha Hızlı Buzlanır?
Köprülerde erken donmanın meydana gelmesinin ana sebebi, her yönden hava ile temas halinde bulunmalıdır. Soğuk hava köprü yüzeyini hem üstten hem alttan etkisi altına alır. Bu durum, köprünün ısıyı muhafaza etmesini güçleştirerek, yüzey ısısının düşmesine neden olur.
Karayollarında ise durum daha farklıdır. Yolun altında yer alan toprak ve zemin, ısıyı depolamaktadır. Bu ısı asfalt vasıtasıyla yüzeye iletilerek yolun donmasını geciktirir.
Yapı Malzemeleri de Etkilidir
Köprülerin buzlanmasında kullanılan malzemeler de belirleyici rol oynar. Çelik ve beton gibi yapı malzemeleri, ısıyı hızlı iletir ve aynı hızla çevreye bırakır. Soğuk hava koşullarında bu özellik, köprülerin kısa sürede ısı kaybetmesine neden olur.
Asfalt ise ısıyı zayıf ileten bir malzemedir. Alt zeminden gelen ısıyla birlikte yüzey sıcaklığını daha uzun süre korur. Bu nedenle asfalt yollar, köprülere kıyasla daha geç buzlanır.
Tuz Buzu Nasıl Eritir?
Genel kanının tersine, tuz buzu doğrudan eritmez. Tuzun yaptığı etki, suyun donma noktasını düşürmesidir. Saf suyun donma derecesi 0’dır. Bununla beraber tuz ilave edildiğinde suyun kimyasal yapısını dönüştürerek buz kristallerinin oluşumunu güçleştirir.
Bu durum, kimyada “donma noktası düşmesi” biçiminde gerçekleşir. Tuz, su moleküllerinin tutarlı bir kristal yapı oluşturmasını önler. Gün ışığı, araç lastiklerinin sürtünme hareketi veya ortamda bulunan enerji, tuzla karışan buzu sulu hale dönüştürerek tekrar donmasını geciktirir.
Tuzun Etkisi Her Şartta Gerçekleşir mi?
Tuzlama tekniğinin fayda göstermesi için yüzeyde mutlaka az da olsa nemin olması gerekir. Bu sebeple yol bakım çalışanları, kar veya buzlanma beklenen günlerde önlem olarak tuzlu su çözeltileri kullanır.
Bununla beraber çok düşük sıcaklıklarda tuzun etkisi eksik kalabilir. Bu gibi durumlarda kum kullanılır. Kum, yüzeyi pürüzlendirerek lastiklerin yol tutuşunu güçlendirir.
