ABD ve İsrail ile İran arasındaki çatışmaların ilk üç haftalık bilançosu, Irak ve Bahreyn başta olmak üzere bölge ekonomilerindeki tahribatı gözler önüne serdi.
Kredi Risk Primleri Tırmanışa Geçti, En Sert Darbeyi Irak Aldı
Bölgedeki çatışmaların başladığı 28 Şubat tarihinden itibaren yatırımcıların risk algısı radikal bir şekilde değişti. Ülkelerin borçlarını ödeyebilme kapasitesini gösteren 5 yıllık kredi risk primlerinde (CDS) en şiddetli sarsıntı Irak’ta hissedildi. Irak’ın risk primi bu süreçte yaklaşık 140 baz puanlık bir tırmanışla 392 seviyesine fırlayarak bölgenin en riskli ekonomisi konumuna yerleşti. Bahreyn’de 84 baz puanlık bir artışla rakam 297’ye çıkarken, Katar 45, Birleşik Arap Emirlikleri 46,1 ve Kuveyt 59 puana yükseldi. Suudi Arabistan ise güçlü döviz gelirlerinin sağladığı koruma kalkanı sayesinde risk primini 80,4 puana indirerek bu fırtınadan görece pozitif ayrışan tek ülke oldu.
Borsalarda Sert Satış Baskısı ve Gayrimenkul Kayıpları
Pay piyasaları cephesinde manzara oldukça karışık bir seyir izlese de satış baskısı bazı ülkelerde derinleşti. Çatışmaların başlangıcından bu yana Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) borsası yüzde 14,7’lik düşüşle Körfez bölgesinin en çok kaybettiren piyasası olarak öne çıktı. Özellikle gayrimenkul ve yatırım şirketleri, ülkedeki güvenlik endişeleri nedeniyle büyük darbe aldı; BAE gayrimenkul sektör endeksi bu dönemde yüzde 24,2 eridi. Bahreyn borsası yüzde 7,5 ve Katar borsası yüzde 6,9 değer kaybederken, Umman ve Suudi Arabistan borsalarının petrol fiyatlarındaki yükselişin desteğiyle sınırlı da olsa artıya geçmesi genel düşüşü bir nebze frenledi.
Merkez Bankalarından Kritik Dayanıklılık Mesajları
Finansal sistemin çökmesini engellemek adına bölgedeki merkez bankaları olağanüstü önlemleri devreye aldı. BAE Merkez Bankası (CBUAE), bankacılık sektörünün istikrarını korumak amacıyla 1 trilyon dirhemlik devasa bir Finansal Kurumlar Dayanıklılık Paketi onayladı. Yönetim Kurulu Başkanı Şeyh Mansur bin Zayid Al Nahyan liderliğinde toplanan kurul, bankaların likiditeye erişimini kolaylaştıracak beş temel dayanağı hayata geçirdi. Benzer şekilde Kuveyt Merkez Bankası (CBK) de dijital altyapıların ve risk yönetim sistemlerinin her türlü senaryoya hazırlıklı olduğunu, yerel bankaların tüm hizmetleri kesintisiz sunmaya devam edeceğini duyurarak piyasalara güven aşılamaya çalıştı.
Goldman Sachs’tan Korkutan Ekonomik Daralma Senaryosu
Küresel piyasa yapıcılar, savaşın enerji arzı üzerindeki etkilerini simüle etmeye devam ediyor. ABD’li yatırım bankası Goldman Sachs tarafından hazırlanan raporda, Hürmüz Boğazı’nın olası bir kapanma senaryosu ele alındı. Analize göre, kritik enerji rotası olan boğazın iki ay boyunca kapalı kalması durumunda, ihracat gelirleri bıçak gibi kesilecek olan Katar ve Kuveyt ekonomilerinin yüzde 14 oranında daralabileceği öngörülüyor. Enerji tesislerine yönelik saldırıların bayram tatili sonrasında yoğunlaşması, piyasalarda henüz tam olarak fiyatlanmamış yeni bir satış dalgasının kapıda olduğu endişesini de beraberinde getiriyor.
Risk primlerindeki bu ani tırmanış ve borsalardaki derin kayıplar, Orta Doğu'daki askeri gerilimin faturasının sadece bölgeye değil, tüm dünya finans sistemine ağır bir şekilde kesileceğini gösteriyor.
