Küresel piyasalarda yeni haftanın gündemini Orta Doğu'da tırmanan gerilim belirledi. ABD ile İran arasında devam eden karşılıklı askeri hamleler petrol fiyatlarını son haftaların en yüksek seviyelerine taşırken küresel enflasyon ve faiz beklentilerine ilişkin endişeleri de artırdı. Yatırımcılar bir yandan Fed'in para politikası sinyallerini takip ederken diğer yandan Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler Avrupa Merkez Bankası kararları ve Türkiye'de açıklanacak kritik ekonomik verilere odaklandı.
Orta Doğu'daki Gerilim Küresel Risk İştahını Baskılıyor
Yeni haftanın ilk işlem gününde küresel piyasalarda yönü belirleyen en önemli unsur, ABD ile İran arasında devam eden gerilim oldu. Karşılıklı askeri operasyonların sürmesi, yatırımcıların riskli varlıklara yönelik iştahını azaltırken güvenli liman talebini artırdı. Bölgede yaşanan gelişmelerin küresel enflasyonu yeniden yukarı çekebileceğine yönelik endişeler de piyasalarda temkinli görünümün güçlenmesine neden oldu. Japonya'da Denizcilik Günü nedeniyle piyasaların kapalı olması ise Asya işlemlerinde hacmin düşük kalmasına yol açtı.
ABD ve İran'dan Karşılıklı Açıklamalar Geldi
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik son operasyonlarına ilişkin yaptığı açıklamada, saldırıların sekizinci gecesinde İran'ın askeri kıyı gözetleme ve hava savunma tesisleri, deniz kuvvetleri ile füze ve insansız hava aracı depolama alanlarının hedef alındığını duyurdu.
İran tarafı ise ABD'nin yapımı süren Darhovin Nükleer Enerji Santrali'ni hedef aldığını açıklayarak söz konusu saldırıyı tehlikeli bir girişim olarak nitelendirdi.
Hürmüz Boğazı'ndaki Endişeler Petrolü Zirveye Taşıdı
Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmeler petrol piyasasında sert fiyat hareketlerini beraberinde getirdi. Boğazda petrol taşıyan tankerlerin vurulduğuna yönelik haber akışı, küresel enerji arzına ilişkin kaygıları artırırken petrol fiyatlarına da yukarı yönlü destek verdi. Ticaret yollarında yaşanabilecek olası aksaklıklara ilişkin endişeler de fiyatlamalarda etkisini gösterdi. Çatışmaların daha geniş kapsamlı bir kara harekatına dönüşebileceği ihtimali yatırımcıların yakından takip ettiği risk başlıkları arasında yer almaya devam ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile bu hafta ateşkes sağlanamaması halinde gerilimin tırmanmasına hazırlıklı olunması yönünde arabulucu ülkelere mesaj ilettiği iddiaları da jeopolitik risk algısını güçlendirdi. Yaşanan gelişmelerin ardından Hürmüz Boğazı'ndan tanker geçişlerinde azalma dikkat çekerken Brent petrolün varil fiyatı 88,9 dolara yükselerek 12 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Petrol Fiyatları Enflasyon ve Faiz Beklentilerini Etkiliyor
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyona ilişkin kaygıları yeniden gündeme taşırken ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikası beklentilerinde de değişime neden oluyor. Para piyasalarında Fed'in eylül ayında politika faizini 25 baz puan artıracağı ihtimali yüzde 70 seviyesinde fiyatlanırken, bankanın gelecek 12 ay içinde iki faiz artışı gerçekleştirebileceği öngörülüyor.
Fed Yetkililerinden Enflasyon Mesajı
Piyasalar jeopolitik gelişmeler kadar Fed üyelerinden gelen açıklamaları da yakından izliyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, cuma günü yaptığı değerlendirmede enflasyonun en önemli risk olmaya devam ettiğini belirterek, "Para politikası hedeflerimiz arasında bir çatışma yok. Enflasyon çok yüksek. İş gücü piyasası, benim için maksimum istihdam seviyesine oldukça yakın bir noktada" ifadelerini kullandı.
Analistler ise bu hafta ABD'de açıklanacak Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin iş gücü piyasası ve tüketici talebine ilişkin önemli sinyaller vereceğini ifade ediyor.
Tahvil, Dolar ve Altında Son Durum
Küresel piyasalardaki gelişmelerin etkisiyle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesinde bulunuyor. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 gerileyerek 100,7 seviyesinde işlem görüyor. Orta Doğu'da tansiyon yüksek seyretmesine rağmen altının ons fiyatı haftaya düşüşle başladı. Ons altın yüzde 0,2 değer kaybederek 4 bin 10 dolar seviyesinde işlem görüyor. ABD endeks vadeli kontratlarında ise haftanın ilk gününde karışık görünüm öne çıkıyor.
Avrupa Piyasalarında Gözler İngiltere ve ECB'de
Avrupa piyasalarında yatırımcılar, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra siyasi ve ekonomik gündemi de yakından takip ediyor. Vadeli endeks kontratları haftaya karışık seyirle başladı. İngiltere'de Andy Burnham'ın başbakan olarak bugün ilk konuşmasını yapması bekleniyor. Piyasalar, Burnham'ın ekonomiye ilişkin vereceği mesajların ülkenin yol haritasına dair ipuçları taşımasını bekliyor.
Hafta boyunca Avrupa Merkez Bankasının (ECB) para politikası kararı ve ECB Başkanı Christine Lagarde'ın toplantı sonrası yapacağı açıklamalar da yakından izlenecek. ECB'nin bu toplantıda faizleri sabit bırakması, eylül ayında ise faiz artışına gitmesi bekleniyor.
Asya Borsalarında Teknoloji Hisseleri Satış Baskısıyla Karşılaştı
Asya piyasalarında Japonya'da resmi tatil nedeniyle işlemler gerçekleşmezken, Çin ve Hong Kong borsalarında yükseliş, Güney Kore'de ise teknoloji hisseleri öncülüğünde düşüş görüldü. Güney Kore'de SK Hynix hisseleri yüzde 2,3, Samsung Electronics yüzde 4, LG Electronics yüzde 4,9 ve Hanmi Semicon yüzde 8,7 değer kaybetti.
Çin'de geliştirilen yapay zeka dil modellerinin düşük maliyetlerle yüksek performans sunabilmesi, sektördeki yüksek değerlemelere ilişkin soru işaretlerini artırdı. Analistler, geçen hafta teknoloji ve çip şirketlerinde görülen değerleme endişelerinin yeni haftada da etkisini sürdürebileceğini belirtiyor. Diğer yandan Çin'de 1 yıllık kredi faiz oranı yüzde 3'te, 5 yıllık kredi faiz oranı ise yüzde 3,5 seviyesinde sabit bırakıldı.
Kapanışa yakın işlemlerde Güney Kore Kospi endeksi yüzde 2,8 gerilerken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 ve Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 2,2 yükseldi.
Borsa İstanbul ve Dolar/TL'de Son Görünüm
Yurt içinde yatırımcıların odağında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının açıklayacağı piyasa katılımcıları anketi bulunuyor.
Cuma günü satış baskısıyla hareket eden BIST 100 endeksi günü yüzde 1,90 değer kaybederek 13.981,05 puandan tamamladı. VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,3 geriledi. Dolar/TL kuru cuma gününü 47,1580 seviyesinde tamamlarken, haftanın ilk işlem gününde bankalararası piyasada 47,1750 seviyesinden işlem görüyor.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings de Türkiye'nin kredi notunu "BB-" olarak teyit ederken, kredi notu görünümünü durağan olarak korudu. Analistler, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası piyasa katılımcıları anketi, uluslararası yatırım pozisyonu ve yurt dışı üretici fiyat endeksi verilerinin yurt dışında ise Almanya ÜFE ile ABD öncü endeks verisinin takip edileceğini belirtiyor.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puan seviyeleri destek, 14.100 ve 14.200 puan seviyeleri ise direnç konumunda bulunuyor.
