Kutup araştırmacıları, Antarktika kıtasını kaplayan kilometrelerce kalınlıktaki buz katmanlarının içine biriken mikro hava kabarcıklarının Dünya'nın yüz binlerce yıllık atmosferik ve iklimsel geçmişini nasıl korunduğunu incelemektedir. İklim bilimciler, üst üste binen kar katmanlarının kendi ağırlıkları altında sıkışmasıyla meydana gelen buğulu buz yapısının, gezegenimizin eski atmosfer bileşimine ilişkin bozulmamış doğrudan örnekler sağladığını belirtmektedir.
Antarktika'ya yağan taze kar taneleri aralarında önemli miktarda hava boşluğu barındırmaktadır. Zamanla yeni kar katmanlarının birikmesiyle alt tabakalarda oluşan yüksek basınç, karı aşamalı olarak firn adı verilen yoğun buz yapısına ve ardından gözeneksiz sert buza dönüştürmektedir. Araştırmacılar, bu kristalleşme sürecinde dış ortamla teması kesilen havanın minik kürecikler şeklinde donarak günümüzden 800 bin yıl öncesine kadar uzanan karbondioksit ve metan oranlarını eksiksiz muhafaza ettiğini kaydetmektedir.
Buzul Jeolojisinde Antik Atmosfer Rekonstrüksiyonu
Derin sondaj çalışmalarıyla çıkarılan silindir şeklindeki buz karotları, laboratuvar ortamında vakum altında eritilerek veya kırılarak serbest kalan gazlar kütle spektrometreleriyle analiz edilmektedir. Paleoklimatoloji uzmanları, su moleküllerindeki oksijen ve hidrojen izotop oranlarını değerlendirerek karın yağdığı dönemdeki küresel sıcaklık değerlerini milimetrik hassasiyetle hesaplamaktadır. Bu antik atmosfer verileri, günümüzdeki küresel ısınma süreçlerinin geçmişteki doğal iklim dalgalanmalarıyla oranlanmasıyla temel referans kaynağı değerlendirilmektedir.
