Avrupa Birliği tarafından yürürlüğe alınan P2B Regülasyonu e-ticaret platformları ile satıcılar arasındaki ticari ilişkileri daha adil ve şeffaf hale getirmeyi amaçlıyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeleri korumaya odaklanan düzenleme sözleşme şartları, hesap askıya alma süreçleri, ürün sıralama kriterleri ve şikayet mekanizmaları gibi birçok alanda yeni kurallar getiriyor.
P2B Regülasyonu Nedir?
P2B Regülasyonu, Avrupa Parlamentosu ve Konseyi tarafından 20 Haziran 2019 tarihinde kabul edilen (AB) 2019/1150 sayılı Tüzük olarak hayata geçirildi. Düzenleme, 12 Temmuz 2020'den itibaren uygulanmaya başladı.
Temel amacı, çevrimiçi aracılık hizmeti sunan platformlarla bu platformlarda faaliyet gösteren işletmeler arasındaki ticari ilişkileri daha adil, şeffaf ve öngörülebilir hale getirmek. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyük dijital platformlar karşısındaki pazarlık gücü dengesizliğinin azaltılması hedefleniyor.
P2B Regülasyonu; e-ticaret pazaryerleri, uygulama mağazaları, otel rezervasyon siteleri, çevrimiçi seyahat platformları ve bazı arama motorlarını kapsıyor.
Satıcılar için Hangi Haklar Getirildi?
Düzenlemeyle birlikte platformların satıcılarla yaptığı sözleşmelerin açık, anlaşılır ve erişilebilir olması zorunlu hale geldi.
Satıcı hesaplarının askıya alınması veya kapatılması halinde gerekçelerin açıkça bildirilmesi gerekiyor. Ayrıca sözleşme koşullarında değişiklik yapılacaksa platformların satıcılara en az 15 gün önceden bildirimde bulunması gerekiyor. Satıcıların da aynı süre içinde sözleşmeyi feshetme hakkı korunuyor.
P2B Regülasyonu, platformların kendi ürün veya hizmetlerine avantaj sağlaması durumunda bunun nasıl gerçekleştiğini şeffaf şekilde açıklamasını da öngörüyor.
Ürün Sıralaması ve Şikaet Süreçleri Şeffaflaşıyor
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de ürün sıralama sistemleri oldu. Platformların, ürünlerin hangi temel kriterlere göre üst sıralarda gösterildiğini satıcıların erişebileceği şekilde açıklaması gerekiyor. Algoritmanın tamamının paylaşılması zorunlu olmasa da sıralamayı etkileyen temel unsurların şeffaf biçimde belirtilmesi isteniyor.
Bunun yanında belirli büyüklükteki platformlar, satıcıların başvurabileceği etkili bir iç şikayet sistemi kurmak ve olası anlaşmazlıklarda bağımsız arabuluculuk mekanizmalarına yer vermekle yükümlü tutuluyor.
Türkiye'deki Satıcılar İçin Neden Önemli?
P2B Regülasyonu doğrudan Avrupa Birliği'nde faaliyet gösteren platformlar ile AB'deki ticari kullanıcılara uygulanıyor. Ancak Türkiye'den Avrupa Birliği pazarına satış yapan işletmeler de, faaliyet gösterdikleri platformun bu düzenleme kapsamında olması halinde sağlanan korumalardan dolaylı olarak yararlanabiliyor.
Dijital platform ekonomisinde önemli bir dönüm noktası olarak görülen P2B Regülasyonu, daha sonra yürürlüğe giren Dijital Piyasalar Yasası (DMA) ve Dijital Hizmetler Yasası (DSA) gibi kapsamlı Avrupa Birliği düzenlemelerinin de temelini oluşturan adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
