Düşük ve orta gelirli ülkelerde faaliyet gösteren işletmelerin küresel finansman pazarlarında mücadele ettiği yüksek borçlanma maliyetleri, özel sektörün gelişmesindeki en önemli engellerden biridir. 138 ülkede 50 binden fazla firmanın tahvil ihraçlarını inceleyen detaylı bir araştırma, gelişmekte olan ülkelerdeki firmaların gelişmiş ülkelerdeki emsallerine oranla ortalama yüzde 2 daha fazla reel faiz ödediğini ortaya koymaktadır.
Kamu Maliyesindeki Dengesizlikler Şirketlerin Faiz Yükünü Nasıl Artırıyor?
Gelişmekte olan ülkelerde hükümetlerin yüksek faizlerle borçlanması, özel sektörün finansmana ulaşımını engelleyen faktörlerden biridir. Devlet tahvili getirilerinde meydana gelen yüzde 1'lik artış, aynı ülkedeki şirketlerin borçlanma giderlerini 76 baz puan yukarı çekmektedir. Dışlama etkisi olarak adlandırılan bu durum, kötü yönetilen kamu maliyesinin piyasadaki sermayeyi eritmesine ve özel sektör yatırımlarının maliyetini artırmasına yol açmaktadır. Bununla birlikte sermaye hareketlerinde uygulanan sınırlamalar da rekabeti düşürerek uluslararası kurumsal borçlanma maliyetlerini 1,2 puan artırmaktadır.
ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikaları, gelişmekte olan piyasalardaki şirketleri etkilemektedir. Fed faizleri 1 puan yükselttiğinde, gelişmekte olan ülkelerdeki firmaların uluslararası piyasalardan borçlanma maliyeti 47 baz puan artmaktadır. Bununla birlikte güçlü yerel sermaye piyasalarına ve kurumsal emeklilik fonlarına sahip ülkelerde bu artış yurt içi borçlanmalarda 10 baz puan düzeyindedir. Özellikle önceden fonlanmış emeklilik sistemi reformlarını uygulayan ülkelerde, yerel şirketlerin borçlanma maliyetlerinin dört yıl içinde 150 baz puan düştüğü belirtilmektedir.
Gelişmekte olan ülkelerde borsada işlem görmeyen ve mali verileri şeffaf olmayan firmalar, halka açık şirketlere göre uluslararası borçlanmada 84 baz puan daha fazla faiz ödemektedir. Yatırımcıların risk primini azaltmak için bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolar istediğini belirten analistler, şeffaflık standartlarını artıran ülkelerin borçlanma maliyetlerini düşürdüğünü ifade etmektedir.
