Sigorta poliçelerinden abonelik sözleşmelerine kadar pek çok alanda tüketicilerin rızası dışında gerçekleştirilen otomatik yenileme işlemleri, son dönemde tüketici derneklerine gelen şikayetlerin odak noktası haline geldi. Bilgi ve onay mekanizması işletilmeden yapılan bu işlemler, vatandaşların hesaplarından habersiz şekilde ücret tahsil edilmesine yol açarak ciddi mağduriyetler yaratıyor. Uzmanlar ve tüketici konfederasyonları temsilcileri, mevcut mevzuatın tüketiciyi koruduğunu hatırlatarak, şirketlerin sözleşme süresi sonunda mutlaka açık onay alma zorunluluğu bulunduğuna dikkat çekiyor.
Otomatik Yenileme Hükümlerinin Hukuki Geçersizliği
Sigorta poliçesi ya da farklı abonelik türlerinde, sözleşmelere önceden konulan otomatik yenileme maddeleri hukuki açıdan tartışmalı bir zemin oluşturuyor. Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Genel Başkanı Aydın Ağaoğlu, konuya dair yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Konuyla ilgili tüketicinin bilgilendirilmesi, açık onayının da alınması gerekir. Belirli süreli abonelik sözleşmelerine, sözleşmenin belirlenen süre kadar uzayacağına ilişkin hükümler konulamaz."
Ağaoğlu, bir sözleşmenin ancak tüketicinin sona erme tarihine kadar talepte bulunması ya da teklif edilen yeni şartları kabul etmesi durumunda uzatılabileceğini belirtti.
Şirketlerin tüketiciye şeffaf bir teklif sunma yükümlülüklerini hatırlatan Ağaoğlu, tüketicinin sessiz kalmasının hiçbir şekilde onay anlamına gelmeyeceğini vurguladı.
İzinsiz Yenilenen Poliçeler için İzlenecek Yol Haritası
Haberleri olmadan poliçesi yenilenen vatandaşların haklarını aramaları için belirli bir prosedürü takip etmeleri gerekiyor.
Aydın Ağaoğlu, mağduriyet yaşayanların öncelikle bankaya yazılı bir itiraz dilekçesi vermesi gerektiğini ifade etti.
Ardından sigorta şirketine ulaşarak şartlar konusunda herhangi bir beyan verilmediğinin bildirilmesi gerektiğini söyleyen Ağaoğlu, sözleşme dilinin de açık ve anlaşılır olması gerektiğini işaret etti.
Tüketicilerin sigorta şirketlerinden makul bir çözüm alamamaları durumunda ise tüketici hakem heyetlerinin devreye girmesi gerektiği belirtiliyor.
Muvafakatname ve Belirsiz Bedel Tehlikesi
Bazı kuruluşların henüz ilk sözleşme anında aldıkları muvafakatnamelerle süreci otomatiğe bağlaması, fiyatlandırma konusunda belirsizliklere yol açıyor. Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, bu duruma dikkat çekerek şu sözleri kaydetti:
"Sigorta poliçesi, GSM aboneliği gibi işlemlerde her işlemin süre sonunda yenilenmesi için tüketicinin mutlaka onayının alınması gerekir. Dolayısıyla sözleşme, poliçe, abonelik süre bitiminde otomatik olarak yenileniyor ancak otomatik yenilemede hangi miktar üzerinden, ne kadar bedelle gibi soruların cevapları askıda kalıyor."
İade Talebi ve E-Devlet Üzerinden Hak Arama
Mehmet Bülent Deniz, usulen gönderilen kısa mesajlarla yapılan bilgilendirmelerin yeterli olmadığını savunarak, tüketicilerin onay vermediği her işleme itiraz etme hakkı bulunduğunu dile getirdi.
Habersiz yenileme sonrası tahsil edilen ücretlerin iadesi için firmaya başvurulması gerektiğini belirten Deniz, olumsuz yanıt alınması halinde e-Devlet kapısı üzerinden tüketici hakem heyetine müracaat edilmesini önerdi.
Bununla birlikte denetimlerin artırılarak tüketicinin onayı olmaksızın sadece eski muvafakatnamelere dayanarak sözleşmenin uzatıldığına ilişkin firma tespitlerinin yapılması gerektiği vurgulanıyor.
