Vergi uygulamalarında sıkça karşılaşılan stopaj, gelirin sahibine ulaşmasından önce verginin kaynağında kesilmesini ifade ediyor. Maaş ve ücret ödemeleri başta olmak üzere belirli gelir türlerinde uygulanan bu yöntemle vergi, ödeme yapan kişi veya kurum tarafından kesilerek gelir sahibi adına vergi dairesine yatırılıyor. Böylece verginin tahsili gelir elde edilmeden önce gerçekleştiriliyor.
Stopaj Vergisi Nedir?
Stopaj, diğer adıyla kaynaktan kesme, gelir veya kurumlar vergisine tabi bir kazancın ödenmesi sırasında verginin belirli bir bölümünün ödeme yapan tarafından kesilmesini ifade ediyor. Kesilen tutar geliri elde eden kişinin adına ve onun peşin vergisi olarak vergi dairesine yatırılıyor. Böylece vergi, gelir sahibinin eline geçmeden önce tahsil edilmiş oluyor.
Özellikle maaş ve ücret ödemelerinde karşılaşılan stopaj, verginin zamanında tahsil edilmesini sağlayan bir vergi güvenlik tedbiri olarak da değerlendiriliyor.
Stopaj ile Tevkifat Aynı mı?
Stopaj ve tevkifat aynı anlamda kullanılan kavramlardır. Her iki ifade de kaynağında yapılan vergi kesintisini anlatıyor. Bununla birlikte tevkifat kelimesi özellikle katma değer vergisi uygulamalarında daha sık kullanılıyor. Türkiye gibi beyan esasının geçerli olduğu vergi sistemlerinde stopaj genel uygulamaya göre bir istisna niteliği taşıyor.
Stopaj Nasıl Hesaplanır?
Stopaj uygulamasında vergi kesintisi, ilgili mevzuatta belirlenen oranlar üzerinden hesaplanıyor. Ödeme yapan taraf, hesaplanan tutarı gelir sahibine ödemeden önce keserek vergi dairesine yatırıyor. Gelir Vergisi Yasası'nın 75/4. maddesine göre yıllık ve özel beyanname veren kurumların, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancından hesaplanan kurumlar vergisi çıkarıldıktan sonra kalan bölüm menkul sermaye iradı olarak kabul ediliyor. Bu tutar kurumların halka açık olup olmamasına göre aynı yasanın 94/6-b maddesi kapsamında vergi tevkifatına tabi tutuluyor.
Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenen oranlara göre vergi tevkifat oranı halka açık anonim şirketlerde yüzde 10, diğerlerinde ise yüzde 20 olarak uygulanıyor.
