Ticaret Bakanlığı verilerinden faydalanarak yapılan derlemeye göre Türk müteahhitlik sektörü, yıllık uluslararası müteahhitlik gelirlerinden en çok pay alan ilk 10 ülke arasında yer alıyor. Sektör, 2020'de yurt dışında yaklaşık 18 milyar dolar tutarında 386 proje gerçekleştirdi. Türk firmalarının yurt dışında üstlendiği projelerin tutarı 2021'de 32 milyar dolara yükseldi. Belirtilen yılda 463 proje üstlenilirken sağlanan tutar, o dönemde çıkan en yüksek proje bedeli olarak açıklandı.
Yıllara Göre Proje Seyri Değişim Gösterdi
Proje tutarı, Kovid-19 salgınının da etkisiyle 2022'de 20,1 milyar dolara düşerken, proje sayısı 2021'e göre yükseliş kaydetti. Söz konusu yılda proje sayısı 513 olarak açıklandı. Yurt dışı müteahhitlik sektörünün 2023'te üstlendiği projelerin miktarı 28,8 milyar dolar, proje sayısı da 449 olarak açıklandı. Sektörün 2024'te üstlendiği proje tutarı, küresel ekonomik problemler ve Rusya-Ukrayna savaşının etkisine karşın 29,9 milyar dolara yükseldi. Bu dönemde 386 proje üstlenildi. Sektörün bir önceki yıl üstlendiği proje sayısı 309 olurken, bunların toplam bedeli 22,5 milyar dolar olarak belirlendi. Türk müteahhitlik sektörü bu senenin mayıs sonuna kadar 15 ülkede tutarı 2,3 milyar dolar olan 40 proje üstlendi. Sektör, 1972'den bu beri 138 ülkede 562,6 milyar dolar tutarında 12 bin 901 proje gerçekleştirdi.
Ortalama Proje Değerleri Hesaplandı
Sektörün üstlenmiş olduğu işlerde ortalama proje bedelindeki ivme de dikkat çekti. Sektör, son olarak 2015'te 83,7 milyon dolarlık ortalama proje bedeline çıkarken, 2021'de bu rakam 69,1 milyon dolar olarak açıklandı. Ortalama proje değeri, 2022'de 39,2 milyon dolar, 2023'te 64,4 milyon dolar ve 2024'te 77,5 milyon dolar olarak hesaplandı. Bu değer, geçen yıl 72,9 milyon dolar olarak kaydedilirken, bu yıl üstlenilen projelerde de ortalama tutar 59,2 milyon dolar olarak açıklandı.
Projelerin Yüzde Kırk İkisi BDT Bölgesinde Yoğunlaştı
Türk müteahhitleri, halihazırda Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Orta Doğu ve Afrika'da önemli projeleri hayata geçirdi. Şu ana kadar yer alınan projelerin bölgesel dağılımında, yüzde 42,7'lik payla BDT ilk sırada yer aldı. BDT'yi yüzde 25,4'lük payla Orta Doğu ülkeleri izlerken, Afrika yüzde 18,1'lik pay ile üçüncü sırada dikkati çekti. Bu bölgeleri yüzde 10,4 ile Avrupa ve yüzde 2,6 ile Asya takip etti. Diğer taraftan, şu ana kadar en çok proje üstlenilen ilk 5 sektör incelendiğinde, "kara yolu, tünel ve köprüler" ilk sırada dikkat çekti. Bu sektörü ise "konut ve rezidans projeleri", "enerji santralleri", "demir yolu projeleri" ve "ticaret merkezleri" izledi.
