Türkiye'de 2026 sezonunda elma üretiminin geçen yıla kıyasla yüzde 97,4 artarak 4 milyon 427 bin tona ulaşması öngörülürken, üreticiler artan maliyetler, ihracattaki daralma ve alım fiyatlarındaki düşüş sebebiyle ürünlerini pazarlamakta zorluk yaşıyor.
Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, bu yıl yağışların da etkisiyle tarımsal üretimde bereketli bir dönem yaşandığını ve elma rekoltesinde önemli artış yaşandığı belirtti. 2025 yılında zirai don ve kuraklık sebebiyle yaşanan üretim kayıplarının ardından 2026 sezonunda elma üretiminde güçlü bir artış beklendiğini kaydeden Kiraz, yüksek rekoltenin üretici açısından beklenen ekonomik karşılığı bulamadığına dikkati çekti. Kiraz, "Bereketli olması beklenen bu tablo, girdi maliyetlerindeki artışlar, ihracattaki daralma ve alım fiyatlarındaki sert düşüş nedeniyle elma üreticisi için olumsuz bir tablo oluşturdu." değerlendirmesinde bulundu.
Elma Üretiminde Artış Üreticinin Sorunlarını Çözmedi
Türkiye'nin önemli elma üretim merkezlerinde binlerce ton ürünün dalında veya depolarda beklediğini bildiren Kiraz, Isparta, Karaman, Niğde ile Antalya'nın Elmalı ve Kahramanmaraş'ın Göksun ilçelerinin bu sorunun öne çıktığı üretim havzaları arasında bulunduğunu belirtti.
Üreticilerin karşı karşıya olduğu sorunların aşılması için sanayilik elmanın farklı ürünlere dönüştürülmesinin önem taşıdığını vurgulayan Kiraz, işleme tesislerine ilişkin destek çağrısında bulundu. Kiraz, konuya yönelik şu öneriyi paylaştı:
"Sanayilik elmanın sadece dökme meyve suyu konsantresine mahkum edilmesi engellenmeli, bölgesel bazda elma cipsi, dondurularak kurutulmuş elma, bebek maması püresi ve organik elma sirkesi işleme tesisleri desteklenmeli. Katma değeri yüksek bu ürünler, depolama ömrünü uzatarak ihracat gelirlerini katlayacaktır."
Elma Üreticisi için Taban Fiyat Önerisi
Kiraz, üreticilerin gelir kaybının önlenmesi için meyve suyu ve konsantre fabrikalarının üreticilerden yapacağı elma alımlarında maliyet bazlı taban fiyat uygulamasına geçilmesi önerisinde bulundu. Tarım Kredi Kooperatifleri ile ilgili kamu kurumlarının piyasaya müdahale alımı yapabileceğini de kaydeden Kiraz, depolarda bekleyen yüksek miktardaki sofralık elmanın değerlendirilmesi için ihracat kısıtlamalarının kaldırılması gerektiğini dile getirdi.
Elma İhracatına Navlun ve Depolama Desteği Çağrısı
İhracatçıların yeni dış pazarlara çıkabilmesi için navlun desteği sağlanmasını isteyen Kiraz, soğuk hava depolarının elektrik giderleri ile üreticilerin depolama maliyetlerinin devlet tarafından sübvanse edilmesini önerdi. Bu desteklerle ürünün 8 aylık dönemde piyasaya dengeli biçimde arz edilmesinin desteklenebileceğini kaydeden Kiraz, Tarımsal Üretici Birlikleri ve Hal yasalarının da yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.
