Vergi cenneti kavramı düşük ya da hiç vergi alınmayan ülke ve bölgeleri ifade ediyor. Bu ülkeler uyguladıkları vergi politikaları nedeniyle uluslararası kuruluşlar tarafından yakından izleniyor. OECD ve Avrupa Birliği vergi cennetlerini belirlerken şeffaflık bilgi paylaşımı ve vergi uygulamalarına ilişkin çeşitli kriterleri esas alıyor. Peki vergi cenneti nedir, hangi ülkeler kara ve gri listede yer alıyor?
Vergi Cenneti Ne Anlama Geliyor?
Vergi cenneti şirketlerin ve yatırımcıların çok düşük vergi ödeyebildiği ya da hiç vergi ödemediği ülke veya bölgeleri ifade ediyor. Bazı ülkelerde uygulanan düşük vergi oranları diğer ülkeler açısından haksız rekabet oluşturabilecek seviyeye ulaşabiliyor.
OECD Vergi Cennetlerini Nasıl Belirliyor?
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) bir ülkenin vergi cenneti olarak değerlendirilmesi için üç temel kritere dikkat çekiyor.
Bunlardan ilki vergi sisteminin yeterince şeffaf olmaması, açık vergi kuralları ve muhasebe standartlarının bulunmaması ile denetim mekanizmalarının zayıf olması. İkinci kriter ülkelerin diğer devletlerle bilgi paylaşımında bulunmaması. Üçüncü kriter ise ülkede gerçek ekonomik faaliyet sınırlı olmasına rağmen çok sayıda şirketin yalnızca hukuki olarak kurulmuş olması.
Avrupa Birliği Hangi Kriterleri Kullanıyor?
Avrupa Birliği de vergi konusunda iş birliği yapmayan ülkeleri belirlemek amacıyla kara ve gri listeler hazırlıyor. AB, OECD'ye benzer şekilde şeffaflık ilkesini esas alırken, haksız vergi rekabetine yol açan uygulamaları ve OECD'nin BEPS eylem planındaki asgari standartların yerine getirilip getirilmediğini de değerlendiriyor.
AB'nin Kara Listesinde Hangi Ülkeler Var?
28 Şubat 2020 tarihinde güncellenen Avrupa Birliği vergi cennetleri kara listesinde şu ülkeler yer alıyor:
Amerikan Samoası, ABD Virjin Adaları, Cayman Adaları, Fiji, Guam, Palau, Panama, Samoa, Seyşeller, Trinidad ve Tobago, Umman ve Vanuatu.
Gri Listede Türkiye de Bulunuyor
Avrupa Birliği'nin 28 Şubat 2020 tarihli gri listesinde Angola, Avustralya, Bosna Hersek, Botsvana, Esvatini, Ürdün, Maldivler, Fas, Moğolistan, Namibya, Saint Lucia, Tayland ve Türkiye yer alıyor. Aynı güncellemede Antigua ve Barbuda, Bahamalar, Barbados, Belize, Bermuda, Cayman Adaları, Cook Adaları, Curaçao, Ermenistan, Karadağ, İngiliz Virgin Adaları, Marshall Adaları, Nauru, Niue, Saint Kitts ve Nevis, Yeşil Burun Adaları ile Vietnam ise listeden çıkarıldı.
Türkiye'nin Süreci Nasıl İlerledi?
Türkiye Avrupa Birliği'ne 31 Aralık 2020'ye kadar iş birliği kriterlerini yerine getirecek düzenlemeleri hayata geçirme taahhüdünde bulundu. Bu süreçte özellikle otomatik bilgi değişimi sistemi ön plana çıktı.
Mevzuatla ilgili gerekliliklerin büyük bölümü tamamlanırken teknik altyapının kurulmasına yönelik çalışmaların sürdüğü belirtildi. Avrupa Birliği ülkeleriyle otomatik bilgi paylaşımı konusunda Kıbrıs meselesinin ise önemli başlıklardan biri olduğu ifade ediliyor.
