Psikolojide kronotip (biyolojik iç saat) olarak adlandırılan kavram üzerine yürütülen çalışmalar; sabah saatlerini tercih eden bireylerin genel mutluluk seviyelerinin, yaşam tatminlerinin ve öz disiplinlerinin gece saatlerini tercih eden bireylere kıyasla daha yüksek olduğunu gösterdi.
Nüfusun Yüzde 60'ı Karma Gruba Dahil
Kronotip kavramı sadece kaçta yatıp kalkıldığını değil, beynin ve bedenin günün hangi zaman diliminde en yüksek performansla işlev gösterdiğini ifade ediyor.
Uzmanların, toplumun biyolojik saat dağılımına ilişkin paylaştığı verilerde yaklaşık %60'ı ne tam bir sabah insanı ne de tam bir gece insanı olmayıp, bu ikisinin arasında yer alan karma gruba dahil olduğunu söylüyor. Kadınlar biyolojik olarak sabah kronotipine daha sık sahip olma eğilimindeyken, erkeklerde akşam kronotipi daha yaygın görülüyor. Ergenlik döneminde biyolojik saat gece yönüne kayarken; yaş ilerledikçe toplum geneline erken kalkma eğilimi hakim oluyor.
Sabah İnsanları Neden Daha Mutlu?
Kimin daha mutlu olduğu sorusunu inceleyen bilimsel araştırmalar, sabahçılık eğilimi ile yüksek duygusal iyi oluş hali arasında güçlü bağlar kuruyor.
Türkiye'de Dokuz Eylül Üniversitesi bünyesinde tıp öğrencileriyle yürütülen çalışmada, kendi beyanlarına göre erken kalkmayı tercih eden öğrencilerin genel mutluluk anketlerinde çok daha yüksek puanlar aldığı tespit edildi. Gece sınıfına giren grupta ise düşük mutluluk oranlarının belirgin şekilde daha fazla olduğu kaydedildi.
Benzer şekilde Leipzig Üniversitesi tarafından yürütülen araştırmalar, yaşlı nüfusta da sabah insanı olmanın hayattan daha fazla tatmin sağlama ve ruhsal hastalıklara karşı dirençli olma avantajı sunduğunu ortaya koydu. Gece insanlarının ise depresyon, mevsimsel duygudurum bozukluğu ve madde bağımlılığı riskine daha açık olduğu vurgulandı.
Kişilik Özellikleri ve Öz Denetim Bağlantısı
Warwick Üniversitesi araştırmacılarının elde ettiği veriler, kronotipin doğrudan kişilik yapısını şekillendirdiğini gösterdi.
Sabah insanı olma eğilimi, psikoloji literatüründeki "Büyük Beşli" (Big Five) kişilik modellerinden biri olan öz denetim (öz disiplin, düzenlilik ve hırs) özelliğiyle doğrudan ilişkili bulunuyor. Öz denetimi yüksek bireylerin hedeflerine ulaşmada daha başarılı olmaları, sabah kronotipinin getirdiği en büyük biyolojik ve psikolojik avantajlardan biri olarak değerlendiriliyor.
