Kanat açıklıkları 3 metreye ulaşan ve Avrupa’nın en büyük yırtıcı kuşları arasında yer alan sakallı akbabalar, ömür boyu tek eşli kalmaları ve her yıl uçurumlardaki aynı yuva alanlarını nesiller boyu kullanmalarıyla tanınıyor. Kuşların her üreme mevsiminde yeni malzemeler eklediği bu yuvalar, zamanla birer zaman kapsülüne dönüşüyor.
2025 yılında İspanya’nın güneyinde terk edilmiş 12 eski sakallı akbaba yuvasını inceleyen araştırma ekibi, korunmuş halde toplam 2.483 kalıntı keşfetti. Kalıntıların büyük kısmını sindirilmemiş av parçaları (toynak, kemik ve yumurta kabukları) oluştursa da yaklaşık %10'luk bölümünü insanlar tarafından üretilmiş tarihi eşyalar oluşturuyordu.
72 parça deri, 129 parça kumaş, sepet kalıntıları, bir tatar yayı oku ve bir sapan parçasının yanı sıra lifli esparto otundan dokunan ve 5. ila 15. yüzyıllar arasındaki Orta Çağ dönemine tarihlendirilen bir adet tam ve birkaç eksik antik ayakkabı bulundu.
Neden Eşya Topluyorlar?
Sakallı akbabaların insan yapımı bu nesneleri yuvalarına neden taşıdığına dair kesin bir gerekçe henüz sunulabilmiş değil. En güçlü teori, kuşların yuvalarının yapısını sağlamlaştırmak ve genişletmek amacıyla buldukları nesneleri yapı malzemesi olarak kullandıkları yönünde.
Yoğun avlanma nedeniyle 19. ve 20. yüzyıllarda sayıları azalan ve günümüzde soyu tehlikede olan bu kuşların yuvaları, korunaklı yapıları sayesinde tarihi eserleri yıpranmadan günümüze ulaştırdı.
