Senelerce kutusunda saklanan bir ayakkabı, dışarıdan yeni görünmesine karşın ilk giyildiğinde parçalanabilmektedir. Üstelik bu durum, ayakkabının kullanılmamasına karşın meydana gelir. Özellikle poliüretan (PU) içeren tabanlarda yaşanan kimyasal yaşlanma, malzemenin zaman içerisinde dayanıklılığını kaybetmesine neden olabilmektedir.
Hidroliz Reaksiyonları ve Poliüretan Moleküler Bağların Kopması
Poliüretan malzemeler birbirine bağlı uzun moleküler zincirlerden oluşmakta, dolap içerisindeki havalandırma yetersizliği veya ortam nemi zaman içerisinde bu zincirlerdeki hassas bağları hedef alarak hidroliz olarak adlandırılan kimyasal bozulmayı artırmaktadır. Ayakkabının suya batırılmasına gerek kalmaksızın, havadaki su buharının uzun vadeli etkisiyle moleküler zincirlerin kısalması, tabanın esnekliğini tamamen kaybetmesine, yapışkanlaşmasına ve kırılgan bir yapı kazanmasına neden olur. Uzmanlar, bu içsel zayıflamanın kutu içerisinde sessizce ilerlediğini ve tabanın biniş ağırlığıyla ilk defa esnetildiği sırada aniden çökerek parçalandığını belirtmektedir.
Polyester esaslı poliüretan tabanların hidrolize karşı polieter esaslı olanlara oranla daha hassas olduğu, sıcaklık arttıkça bu kimyasal tepkimenin hızlandığı bilimsel çalışmalarla ortaya çıkarılmaktadır. Ayakkabıların hiç giyilmemiş olmasının bozulmayı önlemediğini, tersine zaman faktörünün tek başına malzeme ömrünü tükettiğini kaydeden uzmanlar, serin, kuru ve hava sirkülasyonu sağlanan dolapların bu süreci sadece yavaşlatabileceğini ifade etmektedir.
