Vücut uzunluklarının iki katından fazla olan kuyruklarıyla dikkat çeken erkek basiliskler, yaklaşık 75 santimetre uzunluğa ulaşabiliyor. Kafalarında, sırtlarında ve kuyruklarında bulunan üç büyük yelken benzeri ibiği alan hakimiyeti kurmak ve dişilerin dikkatini çekmek için kullanan bu canlılar, asıl ünlerini su üzerindeki hareket kabiliyetlerine borçlu.
Yetişkin basiliskler, 20 metreye varan mesafelerde saatte yaklaşık 5 kilometre hızla su üzerinde koşabiliyor. Daha hafif ve küçük olan genç bireyler ise bu hızı çok daha öteye taşıyor. Arka bacakları üzerinde yükselerek ön ayaklarını yana doğru savuran kertenkelelerin bu hareketi nasıl başardığı, Harvard Üniversitesi’nde yürütülen biyomekanik araştırmalarıyla detaylandırıldı.
Yüksek Hızlı Kameralarla Çözülen Fizik Kuralları
Biyolog Tonia Hsieh tarafından 2003 yılında gerçekleştirilen çalışmada, 4,6 metrelik su tankında koşan 30 basilisk yüksek hızlı kameralarla kayda alınarak hareket mekanizmaları incelendi.
Elde edilen bulgular, kertenkelelerin karadaki koşu tekniklerinden çok farklı bir biyomekanik sergilediğini gösterdi:
Su üzerindeyken bacaklarını sert tutan canlılar, ayaklarını bir piston gibi suya çarparak adımlarını vücutlarının arkasına doğru uzatıyor. Adımın ilk yarısında ayağın dikey olarak suya dairesel bir "tokat" gibi vurulması, suyu aşağıya itiyor. Bu hareket, batan ayağın etrafında geçici bir hava cebi oluşturarak sudaki sürtünmeyi en aza indiriyor. Oluşan kuvvet hem kertenkelenin vücut ağırlığını su yüzeyinde tutmaya hem de canlıyı ileriye doğru fırlatmaya yetecek direnci sağlıyor.
