Çin Bilimler Akademisi'ne bağlı Nanjing Coğrafya ve Limnoloji Enstitüsü (NIGLAS) araştırmacısı Prof. Shi Kun liderliğinde ve Dr. Guan Qi’nin birinci yazarlığında yürütülen çalışma, tropikal nehirlerin iklim ısınma sürecinde en savunmasız ekosistemler haline geldiğini doğruladı.
Sucul biyoçeşitliliğin ve ekolojik dengenin temel taşı olan çözünmüş oksijen oranlarını analiz eden bilim insanları, gelişmiş bir makine öğrenimi algoritması kullandı. 1985 ile 2023 yılları arasını kapsayan yaklaşık 40 yıllık dönemde, dünya genelindeki 21.439 nehir kesiminden elde edilen veriler detaylıca incelendi.
Nehir ekosistemleri her 10 yılda litre başına ortalama 0.0045 miligram oksijen kaybediyor. İncelenen nehirlerin %78,8'inde belirgin bir oksijensizleşme süreci yaşanıyor. En şiddetli oksijen kaybı (20° Güney ve 20° Kuzey enlemleri arasındaki) Hindistan gibi tropikal bölgelerdeki nehirlerde gerçekleşiyor.
En Büyük Nedeni Çözünürlüğün Düşmesi
Analizler, nehirlerdeki oksijen kaybının %62,7’sinden iklim kaynaklı su sıcaklığı artışının oksijen çözünürlüğünü düşürmesinin sorumlu olduğunu gösterdi. Ekosistem metabolizmasındaki değişimler kayıpların %12’sine yol açarken, sıcak hava dalgaları küresel oksijensizleşme hızında her 10 yılda litre başına 0,01 miligramlık ek bir düşüşü tetikliyor.
Bilim insanları, tropikal akarsulardaki düşük oksijen seviyelerinin hızlanan deoksijenasyonla birleşerek sucul yaşamı tehdit eden hipoksi (aşırı düşük oksijen) krizlerine yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
