Sabit döviz kuru rejiminde resmi döviz kurunun yükseltilerek ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin düşürülmesine devalüasyon denir. Devalüasyon kararı alındığında dış ticaret bilançosu üzerinde düzenleyici bir etki ortaya çıkıyor. Yerli ürünlerin yabancı para cinsinden fiyatları ucuzlar. Bu durum, ihraç edilen malları dış pazarlarda yabancı alıcılar için daha cazip hale getirerek ihracat hacmini ve ülkeye giren döviz gelirlerini artırıcı etki yapar. İthal malların ulusal para cinsinden fiyatları yükselir. Yabancı ürünlerin pahalı hale gelmesi ithalat talebini gerileterek döviz çıkışını sınırlandırır ve döviz tasarrufu sağlar.
Bu iki olumlu mekanizmanın eş anlı çalışmasıyla devalüasyon, ödemeler bilançosunda oluşan kronik dış ticaret açıklarının kapatılmasına yardımcı olur.
Devalüasyon kararı piyasadaki farklı ekonomik aktörler açısından zıt sonuçlar da doğuruyor. İhracatçılar ve yerli üreticiler bu senaryoda kazananlar oluyor. İhracatçılar, ürünlerinin dış pazarlarda fiyat avantajı kazandığı için satışlarını ve pazar paylarını artırıyorlar. Yerli üreticilerde ise durum ithal ürünlerinin pahalılaşması nedeniyle iç piyasadaki tüketiciler yerli ikame mallara yönelmesi sonucu yerli üretim destekleniyor.
İthalatçılar, tüketiciler ve ithal girdiye bağımlı sanayiciler ise kaybedenler oluyor. İthalatçıların, yabancı ülkelerden mal ve hizmet getiren firmaların ulusal para cinsinden maliyetleri yükseliyor. Tüketiciler ve ithal girdiye bağlı sanayicilerin ise üretimde kullanılan ithal ham madde ve ara malı maliyetleri artarken, nihai tüketiciler ithal mallardaki fiyat artışları nedeniyle satın alma gücü kaybı yaşıyorlar.
Netice olarak devalüasyon kararı, ödemeler bilançosundaki açıkların kapanmasına yardımcı olan güçlü bir müdahale aracı olsa da yükselen ithalat maliyetlerinin iç piyasaya getireceği yükün planlı ve titizlikle yönetilmesini gerektiren bir ekonomi politikası adımıdır.
