İnsan beyni günün neredeyse her anında düşünme süreci içerisindedir. Bu düşünme faaliyeti kelimelerle bağlantılı olarak içsel konuşmalar halinde olabileceği gibi, kimi zaman da imgelerle görselleştirilerek sunulur. Peki, insanlar daha çok kelimelerle mi, yoksa görsellerle mi düşünür?
Sözlerle Düşünme: İç Sesin Rolü Nedir?
Bireyin zihninde şekillenen iç ses aracılığıyla gerçekleşen düşünme biçimi olarak tanımlanan sözel düşünmede, iç ses kişinin kendine ait olsa da, bazı kişilere ait dış seslerle de kendini gösterebilir.
Yapılan çalışmalarla sözel düşünmenin tek boyutlu olmadığını ifade eden uzmanlara göre sözel düşünme üç temel özellik barındırır:
Diyalogsallık: Birden fazla iç sesin karşılıklı konuşması
Yoğunluk: Düşünceler arasında düzensiz geçişler
Niyetlilik: İç konuşmanın çoğu zaman plansız biçimde gerçekleşmesi
Bununla birlikte sürdürülen araştırmalar, insanların yalnızca yüzde 30 ila 50’sinin düşüncelerini ağırlıklı olarak iç ses yoluyla oluşturduğunu ortaya çıkarmıştır.
Görsel Düşünme: Zihinsel İmgelerin Gücü
Görsel düşünme ise düşüncelerin kelimelerden çok imgelerle yansıtılması şeklinde açıklanır. Anılar, yüzler, mekanlar ve geçmiş deneyimler çoğunlukla görsel temsiller aracılığıyla hatırlanmaktadır. Bu süreç, epizodik hafıza ile yakından ilişkilidir.
Bilim insanları, görsel düşünmenin evrimsel açıdan sözel düşünmeden çok daha eski bir bilişsel yetenek olduğunu kanıtlamıştır. Dilin insanlık tarihinde daha sonra ortaya çıkışı, görsel düşünmenin temel bir zihinsel süreç olduğunu göstermektedir.
Görsel düşünme geçmiş deneyimleri hatırlamanın yanında, nesnelerle etkileşim esnasında da ortaya çıkar. Örneğin, bir topu yakalamak, yazı yazmak ya da bir nesneyi tutmak gibi eylemler esnasında beyin; görsel, dokunsal ve motor bilgileri aynı anda işleme dahil eder.
Sözel ve Görsel Düşünme Bir Arada mı Çalışıyor?
Brown Üniversitesi, Harvard Tıp Fakültesi ve Massachusetts Genel Hastanesi’nin yapmış olduğu araştırma sözel ve görsel düşünmenin birbirinden tamamen bağımsız olmadığını ortaya çıkarmıştır.
Yapılan incelemelerle birlikte bireylerin bilinçli olarak sözel düşündüklerinde bile zihinlerinde görsel imgelerin oluştuğu gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, araştırmada sözel düşüncenin görsel düşünceye oranla daha net olduğu ortaya çıkmıştır.
