Napolyon Bonapart’ın ünlü "Bir ordu midesi üzerinde yürür" sözü, Napolyon Savaşları sırasında askeri lojistiğin ne denli hayati olduğunu özetler. Uzun süren kara ve deniz seferlerinde et ile sebzelerin geleneksel yöntemlerle (tuzlama, kurutma veya tütsüleme) saklanması yetersiz kalıyordu. Gıdalar kısa sürede bozuluyor, çürüyor ve küfleniyordu. Cephedeki askerlerin çatışmalardan ziyade gıda zehirlenmesi, yetersiz beslenme ve vitamin eksikliğine bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybediyordu.

Bu lojistik tıkanıklığı çözmek isteyen Fransız hükümeti ve Napolyon Bonapart, 1795 yılında gıdaları uzun süre taze ve bozulmadan muhafaza edebilecek pratik bir yöntem bulana 12.000 franklık bir ödül vaat etti.

Penguenler Uçma Yeteneğini Nasıl Kaybetti?
Penguenler Uçma Yeteneğini Nasıl Kaybetti?
İçeriği Görüntüle

Fransız şekerci ve aşçı Nicolas Appert, yaklaşık 15 yıl süren deneylerin ardından gıdaları kalın cam kavanozlara doldurup mantar tıpalarla hava almayacak şekilde kapattıktan sonra kaynar su banyosunda ısıtma yöntemini geliştirdi. Appert, 1809 yılında yöntemini orduda başarıyla kanıtlayarak 1810'da ödülün sahibi oldu.

Cam kavanozlar gıdayı koruma konusunda başarılı olsa da cephe koşullarında kırılmaya son derece yatkındı. Appert’in buluşunu inceleyen İngiliz tüccar Peter Durand, 1810 yılında aynı mantığı kırılmaz sac ve teneke kaplara uyarlayarak ilk teneke konserve kutusunun patentini aldı. İngiliz Kraliyet Donanması tarafından hızla benimsenen teneke konserveler, gıdanın bozulmadan yıllarca saklanabilmesini sağlayarak dünyada askeri lojistiğin gidişatını tamamen değiştirdi.

Muhabir: Ceyda BOZDAĞ