Sağlık Bakanlığı, halk arasında "şeker hastalığı" olarak bilinen diyabetin erken dönemde tespit edilmesi ve kontrol altına alınması amacıyla yürütülen saha çalışmalarının 2026 yılı verilerini paylaştı.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre; vücudun insülin hormonunu yeterince üretememesi veya etkili kullanamaması sonucu kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalık olan diyabet, kontrol altına alınmadığında hayati organlarda kalıcı hasarlara yol açabiliyor. Tip 1, Tip 2 ve gebelik diyabeti olmak üzere üç temel türü bulunan hastalıkta, vakaların yüzde 90'ından fazlasını çoğunlukla belirti vermeden ilerleyen Tip 2 diyabet oluşturuyor.
Diyabetli Her 10 Kişiden 4’ü Hastalığını Bilmeden Yaşıyor
Dünya genelinde 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığına dikkat çekilen açıklamada, diyabetli her 10 kişiden 4'ünün hastalığından habersiz şekilde yaşamını sürdürdüğü vurgulandı. Genellikle çocukluk veya gençlik döneminde başlamakla birlikte her yaşta görülebilen Tip 1 diyabette; çok su içme, sık idrara çıkma, devamlı uyku hali, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme temel belirtiler arasında yer alıyor.
Tip 2 diyabette fazla kilo, obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, ailede diyabet öyküsü ve ileri yaş risk faktörleri arasında bulunuyor.
2026’da 9,6 Milyon Tarama ve 8,2 Milyon İzlem Gerçekleştirildi
Bakanlık tarafından Hastalık Yönetim Platformu (HYP) üzerinden yürütülen erken tanı ve takip çalışmaları kapsamında, 2026 yılında aile hekimliklerinde toplam 9,6 milyon diyabet taraması yapıldı. Taramalar neticesinde 376 bin kişiye diyabet tanısı konularak düzenli takip süreçleri başlatıldı. Aynı dönemde aile hekimleri tarafından yaklaşık 8,2 milyon izlem gerçekleştirildi.
Hastaların hastalıklarını tanımaları ve tedavi süreçlerini doğru yönetebilmeleri amacıyla yürütülen eğitim faaliyetlerinde ülke genelindeki 291 diyabet okulunda hekim, diyabet hemşiresi, diyetisyen, psikolog, eczacı ve sosyal çalışmacıların katılımıyla hasta ve hasta yakınlarına eğitimler verildi. 2026 yılında düzenlenen 5 binden fazla eğitim programından 50 binden fazla kişi yararlandı.
Bakanlığa bağlı 334 sağlık tesisinde hizmet veren diyabet polikliniklerinde ise insülin enjeksiyonu, kan şekeri takibi, karbonhidrat tüketimi ve kan şekeri dalgalanmalarında yapılması gerekenlere yönelik kişiye özel eğitimler sunuldu. Bu kapsamda 52 binden fazla kişiye eğitim verildi.
Risk Grubundakilere "Belirti Beklemeden Başvurun" Çağrısı
Diyabetin önlenmesi ve kontrol altında tutulması için sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve ideal vücut ağırlığının korunması gerektiğine işaret eden Bakanlık, risk grubunda yer alan vatandaşların herhangi bir belirti beklemeden aile hekimlerine başvurarak taramalarını yaptırmalarının hayati önem taşıdığını bildirdi. Diyabet tanısı bulunan hastaların ise göz ve böbrek sağlığını korumak adına tedavi ve kontrollerini aksatmamaları gerektiği hatırlatıldı.
