Astrofizikçiler, Samanyolu Galaksisi’nin 13,6 milyar yıllık geçmişini dahil eden gelişmiş simülasyon modelleriyle galaksinin görünmez karanlık dünyasını ortaya çıkardı. Gerçekleştirilen çalışmada, Samanyolu genelinde bulunmayı bekleyen 170 milyona yakın yıldız kütleli kara delik yer alıyor. Gök bilimcilerin kozmik ölçekli simülasyon çalışmalarından sağlanan veriler, bu yapıların sayılarının yanında galaktik disk içerisinde bulunan dikey dağılımlarını ve oluşumları esnasında aldıkları kinetik savrulma kuvvetlerini de gösteriyor.

Kuşlar Neden V Şeklinde Uçar?
Kuşlar Neden V Şeklinde Uçar?
İçeriği Görüntüle

Evrende doğrudan ışık yaymayan ve çevrelerindeki maddeyi yutmadıkları takdirde belirlenmesi imkansıza yakın olan yıldız kütleli kara delikler, astrofizikte görünmez nüfus olarak biliniyor. Nükleer yakıtını harcayan devasa yıldızların kütle çekimsel çöküşü sonucu ortaya çıkan bu yapılar, geleneksel teleskoplarla doğrudan görünüp incelenemiyor.

Astrofizikçi Tom Wagg önderliğindeki araştırmacılar, galaksideki yıldız oluşum hızlarını, yıldız ölümlerini ve evrimsel aşamaları matematiksel modellerle simüle ederek büyük bir dijital Samanyolu oluşturdu. Araştırma sonuçları, galaksinin doğumundan itibaren ortalama her 80 yılda bir yeni bir yıldız kütleli kara deliğin oluştuğunu ortaya çıkardı.

Uzayda Kara Delik Fırtınası Galaksinin Şekli Nasıl Değişiyor?

Büyük yıldızlar ömürlerini tamamlayıp patladığında, yani süpernova meydana geldiğinde merkezlerinde kara delikler ortaya çıkar. Bununla birlikte bu patlamalar her yöne eşit olarak dağılmaz. Tek taraflı ve dengesiz şekilde oluşan bu patlamalar, ateşlenen bir silahın geriye tepmesi gibi yeni doğan kara deliğe bir itme gücü kazandırır. Doğum tepmesi olarak adlandırılan olay nedeniyle kara delikler doğdukları yerde kalmayarak galaksinin içinde savrulmaya başlar.

Güneş gibi normal yıldızlar Samanyolu'nun ince diskinde düzgünce dönerken, kara delikler aldıkları bu darbeyle yukarı ve aşağı savrularak galaksinin dikey yüksekliğini iki katından fazla artırır. Patlama esnasında dışarıya çok fazla madde atan daha düşük kütleli kara delikler, en şiddetli darbeyi alıp galaksinin en ücra noktalarına kadar fırlatılır. Daha yüksek kütleli kara delikler ise patlama esnasındaki maddeyi kendi içine çektiği için bu darbeyi yumuşatır ve galaksinin merkezine daha yakın bir konumda kalır.


Muhabir: Sibel Bay