Türkiye genelinde ipekböcekçiliği sektörü, devletin artan hibe destekleri ve genç çiftçilerin üretime katılımıyla birlikte büyümesini sürdürüyor. 2025 yılında yaş ipek kozası üretimi bir önceki yıla göre yüzde 38,4 artarak 118 tona ulaştı. KOZABİRLİK, bu yükselişi kalıcı hale getirmek amacıyla 2028 yılına kadar üretim kapasitesini 250 tona çıkarmayı planlıyor.
Avrupa’nın bir numaralı üreticisi konumunda olan Türkiye, yüksek kaliteli ipeğiyle Azerbaycan ve Çin gibi ülkelere ihracat yaparak küresel pazardaki gücünü artırmaya devam ediyor.
2025'te Yaş İpek Kozası Üretimi 38,4 Artarak 118 Tona Ulaştı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025'te yaş ipek kozası üretimi bir önceki yıla göre yüzde 38,4 artarak 85 tondan 118 tona ulaştı.
Bursa Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (KOZABİRLİK) Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Kaya, sektör olarak 2026 yılında 150 ton, 2027'de 200 ton ve 2028'de 250 ton yaş koza üretimi gerçekleştirmeyi hedeflediklerini bildirdi.
Üretici Sayısı Geçen Yıl 4,9 Artarak 1711’e Çıktı
Bununla birlikte ipekböcekçiliği yapan üretici sayısı da geçen yıl 4,9 artışla 1711'e yükseldi.
Tarım ve Orman Bakanlığının ‘Genç Çiftçi Hibe Desteği Projesi’ kapsamında ipekböceği besleme yerlerinin de modernleştirildiğini anlatan Kaya şu ifadeleri kullandı:
"İpekböceği beslemesinde yaşanan olumsuzluklar da azalış gösterdi. Üretici profilinde değişimler yaşandı. Üretime katılım 30'lu yaşlara kadar indi. Bakanlığımızca üreticilerimize ücretsiz makine, teçhizat ve ekipman dağıtılıyor. Üreticilerimize ürün alım garantisi veriliyor."
‘’Küçük Üreticilerin Vazgeçemediği Bir Sektör’’
Kaya, Türkiye'de tarihi, kültürel ve geleneksel nitelik taşıyan yaş koza üretiminin, ekonomik ve sosyal nedenlerle zaman zaman azalsa da küçük üreticilerin vazgeçemediği bir sektör olmaya devam ettiğini belirterek şu bilgileri verdi:
"Tohum taleplerinin tamamı kendi üretimimizle karşılanmaktadır. Zaman zaman tohum ihracatımız da oluyor. İpekböceği yumurta üretiminde kendi gen kaynağına sahip çok sayıda ülke var. Sadece neslin devamını sağlamak adına gen kaynaklarını ellerinde bulunduruyorlar. Dünyada ipekböceği yumurtası üretimini gerçekleştiren 5 ülkeden biriyiz. Ülkemiz yaş koza üretiminde dünyada 10'uncu, Avrupa'da 1'inci sıradadır. Ülkemiz, dünya ipek kalitesi (filament uzunluğu, mukavemet) açısından sayılı ülkeler arasındadır. Azerbaycan, İran, Çin, Hindistan gibi ülkelere ihracat yapıyoruz. Talep gelmesi durumunda her ülkeye ihracat yapılabilir."
2028'de 250 Ton Yaş Koza Üretmek Hedefleniyor
İpekböcekçiliğinin, zamanla hak ettiği eski günlerine döneceğine yönelik inançlarının tam olduğuna işaret eden Kaya şu ifadeleri kullandı:
"Devletimizin her zaman yanımızda olduğunu bilmek bizlere daha da güç kazandırıyor. Amacımız ve hedefimiz, 2026 yılında 150 ton, 2027'de 200 ton ve 2028'de 250 ton yaş koza üretimi gerçekleştirmektir."
Kaya, yaş koza fiyatlarının yeniden değerleme oranına göre artırılması ve Hazineye ait atıl arazilerin toplu dut bahçesi yapımı için tahsis edilmesi talebinde bulunarak şunları kaydetti:
"Bakanlığın taşra teşkilatlarının ipekböcekçiliği yapılabilecek alanların tespitinde KOZABİRLİK ile işbirliği yapması önem taşıyor. Hibe destek projelerinin genişletilmesi ve yaygınlaştırılması, sektöre katkı sağlayacaktır. Modern besleme yerlerinin sayısı da artırılmalıdır."
