Türk şiirinde milli ve manevi duyarlılığı kalıcı bir çizgiye taşıyan Arif Nihat Asya, vefatının 51. yılında eserleri ve fikirleriyle anılıyor. ‘Bayrak Şairi’ olarak tanınan Asya, Türk tarihini, inancını ve kültürünü şiirin imkanlarıyla bir araya getirerek Cumhuriyet dönemi edebiyatında kendine özgü bir yer edindi.
Türk şiirinde milli bilinci güçlü bir sesle dile getiren Arif Nihat Asya, aradan geçen yarım asrı aşkın süreye rağmen dizeleriyle yaşamaya devam ediyor. ‘Bayrak’, ‘Fetih Marşı’ ve ‘Dua’ gibi eserleriyle geniş kitlelerin hafızasında yer edinen usta şair, Türkçeyi bir anlatım aracı olmanın ötesinde bir şuur alanı olarak ele aldı.
Çocukluk Yılları ve Hayatın Erken Kayıpları
Asıl adı Mehmet Arif olan Arif Nihat Asya, 1904 yılında Çatalca’nın İnceğiz köyünde dünyaya geldi. Tokatlı Ziver Efendi ile Tırnovalı Zehra Hanım’ın tek çocuğu olan Asya, henüz 7 günlükken babasını veba hastalığı nedeniyle kaybetti.
Annesinin yeni bir evlilik yaparak Filistin’e gitmesi üzerine çocukluğunu akrabalarının yanında geçirdi.
İlk Kitap ve Genç Yaşta Edebiyatla Buluşma
Arif Nihat Asya ilk şiir kitabı ‘Heykeltıraş’ı 1924 yılında, henüz öğrenciyken yayımladı. Okul yıllarında Anadolu Ajansı ve İstanbul Postanesi’nde de çalışan şair, bu dönemde Hatice Semiha Hanım’la evlendi ve iki çocuk sahibi oldu.
İlk evliliğini sonlandıran Asya, kimya öğretmeni Servet Akdoğan ile ikinci evliliğini yaptı ve bu evlilikten biri kız, biri erkek iki çocuk sahibi oldu. Bir dönem Adana milletvekilliği yapan şair, siyasetin ardından yeniden öğretmenliğe döndü ve 1962 yılında emekli oldu. Emeklilik yıllarında çeşitli gazetelerde yazılar kaleme aldı.
‘Bayrak’ Şiiri ve Unutulmaz Ünvan
Askerlik görevi sırasında Türklerin ata yurduna duyduğu özlemi simgeleyen ‘Asya’ soyadını alan şair, 5 Ocak 1940’ta Adana’nın kurtuluşu için kaleme aldığı ‘Bayrak’ şiiriyle geniş kitlelerce tanındı.
‘Ey mavi göklerin beyaz ve kızıl süsü’ dizesiyle başlayan şiir, önce Görüşler dergisinde, ardından ‘Bir Bayrak Rüzgar Bekliyor’ kitabında yer aldı ve Asya’ya ‘Bayrak Şairi’ unvanını kazandırdı.
12 Kitap ve Kalıcı Etki
Arif Nihat Asya’nın yayımlanmış ve yayımlanmamış tüm eserleri, 1975-1977 yılları arasında 12 kitaplık bir külliyat halinde okurla buluşturuldu. ‘Heykeltıraş’, ‘Bir Bayrak Rüzgar Bekliyor’, ‘Kubbe-i Hadra’, ‘Rubaiyyat-ı Arif’ ve ‘Kıbrıs Rubaileri’ şiir kitapları arasında yer alırken, ‘Kanatlar ve Gagalar’, ‘Terazi Kendini Tartamaz’ ve ‘Aramak ve Söyleyememek’ ise deneme ve düşünce eserleri arasında bulunuyor.
Yarım Asırdır Yaşayan Dizeler
5 Ocak 1975’te Ankara Numune Hastanesi’nde hayatını kaybeden Arif Nihat Asya’nın adı, Türkiye’nin farklı bölgelerindeki okullarda yaşatılıyor. Şiirleri ise aradan geçen yarım asra rağmen edebiyatçıların, siyasetçilerin ve kanaat önderlerinin konuşmalarında hala güçlü bir şekilde yer buluyor. Türk şiirinin milli sesi, dizeleriyle zamana direnmeyi sürdürüyor.
Arif Nihat Asya’nın Bayrak Şiiri
BAYRAK
Ey mavi göklerin beyaz ve kızıl süsü,
Kız kardeşimin gelinliği, şehidimin son örtüsü,
Işık ışık, dalga dalga bayrağım!
Senin destanını okudum, senin destanını yazacağım.Sana benim gözümle bakmayanın
Mezarını kazacağım.
Seni selâmlamadan uçan kuşun
Yuvasını bozacağım.Dalgalandığın yerde ne korku, ne keder...
Gölgende bana da, bana da yer ver.
Sabah olmasın, günler doğmasın ne çıkar:
Yurda ay yıldızının ışığı yeter.Savaş bizi karlı dağlara götürdüğü gün
Kızıllığında ısındık;
Dağlardan çöllere düştüğümüz gün
Gölgene sığındık.Ey şimdi süzgün, rüzgârlarda dalgalı;
Barışın güvercini, savaşın kartalı
Yüksek yerlerde açan çiçeğim.
Senin altında doğdum.
Senin altında öleceğim.Tarihim, şerefim, şiirim, her şeyim:
Yer yüzünde yer beğen!
Nereye dikilmek istersen,
Söyle, seni oraya dikeyim!
