Türkiye’nin ihracat performansı güçlü bir seyirde ilerlese de ürün bazlı veriler, Avrupa Birliği (AB) pazarında önemli bir rekabet değişimine işaret etmektedir. TSKB Ekonomik Araştırmalar tarafından düzenlenen çalışma, Türkiye’nin AB’ye ihraç ettiği 97 ürün grubunun 44’ünde Çin’e karşı pazar payı kaybettiğini göstermektedir. Açıklanan bu veriler, son 15 yılın en belirgin pazar payı aşınması olarak değerlendirilmektedir.
Toplam İhracat Artıyor
Türkiye'nin AB’ye son 12 aylık ihracatı 122 milyar dolara çıkarken, AB ithalatından alınan pay da yüzde 1,7 seviyesine yükseldi. İlk etapta endişe verici görünmeyen bu tablonun arkasında ise tehlikeli bir yoğunlaşma tehlikesi yer alıyor.
Son bir yıldaki ihracat yükselişinin yaklaşık yüzde 59’u tek başına otomotiv sektöründen sağlanırken, otomobil, makine ve elektrikli teçhizat kalemleri toplam yükselişin yüzde 72'sini oluşturmaktadır. Bu durum, ihracatın daha az sayıda ürün grubuna bağımlı duruma geldiğini ve manşet verilerin ürün bazlı meydana gelen aksaklıkları sakladığını gösteriyor.
Çin’in AB Hamlesi Türkiye’yi Nasıl Etkiliyor?
Global ticaret savaşlarının etkisini göstermesi ve Çin’in iç talebi aşan sanayi kapasitesi, Türk ihracatçısı için rekabetin seyrini değiştiriyor. Çin’in ABD’ye satamadığı ürünleri AB pazarına yönlendirmesiyle beraber, Türk ve Çinli ihracatçıların rekabet etmesi artık yeni normal olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’nin üretim kapasitesi ve beşeri sermayesi güçlense bile, rakibin değişmesi, rekabet dengesini Türkiye için bozarak dışsal faktörlerin rekabet gücü üzerindeki belirleyiciliği artıyor.
Hangi Sektörler Risk Altında?
Pazar payı kayıplarının en çok yaşandığı sektörlerin başında tekstil ve hazır giyim kalemleri yer alıyor. Örme ve örülmemiş giyim gibi alanlarda meydana gelen gerileme, ihracat kaybının yanı sıra, ciddi bir istihdam tehlikesi şeklinde değerlendiriliyor.
Çin’e karşı pazar payı kaybedilen 44 ürün grubunun, Türkiye’nin toplam AB ihracatının yaklaşık yüzde 40’a denk gelmesi, söz konusu tehlikenin büyüklüğünü gözler önüne seriyor.
Türkiye’nin AB İhracatında Yeni Dönem mi Başlıyor?
Meydana gelen bu yapısal dönüşüm, rekabet gücünün artık yalnızca kur ve enflasyon gibi içsel faktörlerle değil, küresel kapasite fazlası ve korumacı politikalarla biçimlendiği yeni bir dönemin yaşanacağına işaret ediyor.
Otomotiv sektöründe AB’nin Çin’e yönelik aldığı önlemler Türkiye için geçici bir fırsat alanı oluştursa da, savunma sanayii ve yüksek teknoloji merkezli hava-uzay taşıtları gibi alanlardaki ivmenin sürekliliği, ihracat konusunda hayati önem taşıyor.
